شهید رجب بیگی: از یک سو باید بمانیم که شهید آینده شویم و از دیگر سو باید شهید شویم تا آینده بماند . هم باید امروز شهید شویم تا فردا بماند و هم باید بمانیم تا فردا شهید نشود. عجب دردی، چه می شد امروز شهید می شدیم .

شهید فضل الله خودسیانی: الهی اگر طاعت بسی ندارم در دوجهان جز توکسی ندارم.خدایا فضل ترا گران نیست و شکر تورا زبان نیست.خدایا مگو چه آورده ام که درد و دوا نشوم و مپرس چه کرده ام که رسوا نشوم

شهید جعفر جعفری: چشم بصیرت را بگشا، به اطراف نظر کن، به جهان بیندیش، چه می بینی ؟ .... تو بزرگتر از آنی که فکر کنی، کل زمین و آسمان وکرات وکهکشان ها برای توست، پس به قیامت نظر کن.

شهید محمد مهاجری: خدایا : سرودمان را شنیدی ، انالله و اناالیه راجعون . خدایا : آوایمان را شنیدی، لاالله الاالله. پروردگارا، کتابمان قرآن، پیمانمان ایمان، جرممان قیام، راهمان اسلام، پیشوایمان امام، سلاحمان وحدت.

شهید ابن یامین جهاندار: خدا یا چه بگویم از آن بسیجی کم سن و سال با این که خاک سر و رویش را پوشانده و خستگی و بی خوابی در چهره اش نمایان می باشد، می بینی در حال عبادت است و از خدا می خواهد ک به درگاه د و .

شهید سید منصور بیاتیان: اگر کشته شدم مرا غسل ندهید، چون ننگ است کسی که معلمش، حسین (علیه السلام) را غسل نداده اند خودش را غسل دهند.

شهید حسن خاکسار: آنان که رفتند کار حسینی کردند و آنان که ماندند باید کاری زینبی بکنند وگرنه یزیدیند .

شهید ناصر دشتی پور: اضطراب و نگرانی از آینده و تاثر و افسوس بر گذشته از جمله موانعی هستند که اگر در روح کسی نفوذ نماید عزم و تصمیمش را در هم می شکند و او را خود باخته و مرعوب می سازد..

شهید محمد سبزی: خدایا: من شمعم، می سوزم تا راه را روشن کنم، تنها از تو می خواهم که وجود مرا تباه نکنی و اجازه دهی تا آخر بسوزم و خاکستری از وجودم باقی بماند ....

شهید ابن یامین جهاندار: خدا یا چه بگویم از آن بسیجی کم سن و سال با این که خاک سر و رویش را پوشانده و خستگی و بی خوابیا به درگاه خودش قبول کندود لبیک گفته و توسط از خدا بی خبران عراقی به شهادت می رسد .

شهید مهدی شریعتی: شما ای ملت قهرمان و ای ملت امام تذکر که هر مکتبی و هر امتحانی و آزمایشی نهایتاً کارنامه ای دارد و معیارهایی که صادق از کاذب بشناسد و مکتب ما مسلمین نیز چنین است. مکتبمان اسلام عزیز و دروسشت. اما امتحان بسی مشکل است و جهاد با نفس و قتال با کفر و نفاق است.

شهید محمد سبزی: خدایا: من شمعم، می سوزم تا راه را روشن کنم، تنها از تو می خواهم که وجود مرا تباه نکنی و اجازه دهی تا آخر بسوزم و خاکستری از وجودم باقی بماند ....

اوقات شرعی
مشاركت سياسي زنان در دوران دفاع مقدس و شرايط كنوني
صفحه اصلی > تاريخ دفاع مقدس > مقالات و تحلیل ها > مشاركت سياسي زنان در دوران دفاع مقدس و شرايط كنوني 

 

مفهوم مشاركت سياسي

قبل از بررسي وضعيت مشاركت زنان ايراني در صحنه سياست در ادوار مختلف ، ضروري است اجزاي تشكيل دهنده مشاركت سياسي يعني سياست ، مشاركت ، مشاركت سياسي ، ابعاد و انواع آن بررسي شود‌ ، سپس نحوه مشاركت سياسي زنان را بر اساس تعاريف و ابعاد فوق در برهه هاي مختلف زماني ، قبل و بعد از انقلاب اسلامي در ايران مورد بررسي قرار دهيم.
سياست معادلPolitique در زبان فرانسه است. اين كلمه برگرفته از واژة لاتين Politicus به معناي هنر و عمل حكومت در كشور بوده است. «دهخدا» سياست را عبارت از پاس داشتن ملك ، حكم راندن بر رعيت ،‌ تدبير و دورانديشي مي داند. در فرهنگ عميد لغت مشاركت به معناي شركت كردن با هم ، با يكديگر شريك شدن ، سهم داشتن در كاري با چيزي و حضور پيدا كردن در گروهي براي امري مي باشد.

بر اساس تعريف «آلن پيرفت» مشاركت ، مورد مشورت قرار دادن قبل از تصميم گيري است به نحوي كه اظهار نظر شخصي و اعمال مراقبت در جريان اجراي اين تصميم و تحول و نتايج آن امكان داشــته باشـد. بنابراين مشـاركت عبارت
است از : دخالت انسان در سرنوشت خويش.

در معناي خاص سياست را تدبيري مي دانند كه در اداره امور كشور و تعيين شكل و محتواي فعاليتها ، اتخاذ شده و در دو بخش داخلي و خارجي به كار گرفته مي شود.

مشاركت سياسيPolitical Participation عملي داوطلبانه ،‌ موفق يا ناموفق ، سازمان يافته با بدون سازمان ، دوره اي يا مستمر براي تأثير گذاشتن بر انتخاب سياستها و اداره امور عمومي ،‌ انتخاب رهبران سياسي در هر سطحي از حكومت ملي يا محلي است.

با توجه به تعاريف بالا ،‌ مشاركت سياسي ،‌ عملي مشاهده نشدني است كه به طور داوطلبانه صورت مي گيرد و براي شهروندان اين حق را قائل مي شود كه رهبران سياسي را انتخاب كنند ، بر فرآيند تصميم گيري ملي و محلي تأثير بگذارند، در امور محله ،‌ شهر و يا روستاي خود شركت كنند و به صورت مستقيم و غير مستقيم در شكل دادن به حيات سياسي و اجتماعي خود سهيم شوند.
مشاركت سياسي را از ابعاد مختلف مي توان طبقه بندي كرد : مشاركت سياسي فعالانه ؛‌ نظير : حضور تشكلها ؛‌ موضع گيريها ؛ اظهار نظر در مطبوعات و ... مشاركت منفعلانه نظير : حضور در پاي صندوقهاي رأي گيري و...

همچنين مشاركت سياسي در دو سطح قابل طبقه بندي است‌‌:

مشاركتدر سطح توده ‌؛ نظير : شركت در انجمنها و احزاب سياسي ؛ شركت در تجربه هاي اجتماعي نظير جنگ و ... و مشاركت در سطح نخبگان كه معمولاً ، در حيطة افرادي با تحصيلات عالي ، آگاه ، متخصص ، با علاقه و داراي تعهد اجتماعي قرار مي گيرد ، نظير : نمايندگي مجلس ؛ شركت در مجريه سياسي ؛ شركت در خدمات اداري به ويژه در وزارتخانه هايي كه به نحوي با سياست در ارتباط هستند.

نمودها و شاخصهاي مشاركت سياسي در جوامع مختلف ،‌ متفاوت است. در جامعه ما مشاركت سياسي نمودهاي گوناگوني دارد كه موارد زير را مي توان از جمله آنها برشمرد:

شركت در مبارزات انتخاباتي ملي و محلي يا جلسات استراتژيك (راه بردي) ؛ فعاليت براي يك نامزد انتخاباتي يا يك حزب سياسي در طول انتخابات ؛ تماس با دستگاههاي حكومتي ملي و محلي ؛‌ شركت در جلسات و مبارزات سياسي ؛ عضويت فعال در يك حزب سياسي يا نامزد انتخاباتي ؛ تماس با يك مقام عمومي يا رهبر سياسي ؛ نصب يك آرم يا آگهي ؛ سعي در متقاعد كردن ديگران براي رأي دادن به فرد خاص ؛ پيش قدم بودن در بحثهاي سياسي ؛‌ رأي دادن و خود را در معرض خطر محركهاي سياسي قرار دادن.

مفهوم صحيح مشاركت سياسي زنان آن است كه حق ورود به حوزة قدرت سياسي در همة سطوح براي زنان نيز مانند مردان به رسميت شناخته شودو آنها نيز بتوانند داوطلبانه و بدون واهمه از موانع سليقه اي و نگرشي ،‌ همتاي مردان در عرصه رقابتهاي سياسي حضور يابند.

 

مشاركت سياسي زنان در تاريخ معاصر

الف) پيش از انقلاب

در زمان قاجار به طور مستقيم و غير مستقيم وظايفي را در عرصة سياست به عهده داشتند. البته زنان در سراسر كشور از موقعيت يكساني برخوردار نبودند و بر حسب عرف ، عادات و سنن محلي ، موقعيتهاي متفاوتي داشتند. ولي فعاليت اكثر آنها محدود به بچه داري ، خانه داري ، كشاورزي و نساجي بود. ارتباط با كشورهاي خارجي در اين دوران سبب دگرگوني در ساختار زندگي زنان پايتخت و شهرهاي بزرگ شد و آموزش دختران نيز مورد توجه قرار گرفت. در اين برهه از تاريخ ، زنان ايراني در دفاع از وطن و مخالفت با زورگويان نقش عمده اي داشتند ؛ مثلاً ، در جنبش مردم تهران –در دفاع از زنان گرجي مســلمان شده ، كه سـفير روس ، با سوء اسـتفاده از مواد معاهده تركمنجاي ، مي خواسـت آنها را از همسر و فرزندانشان جدا كرده ، از دين اسلام برگرداند- شركت جستند. همچين در تظاهرات مردم تهران در دفاع از اميركبير ، شركت در جنبش تحريم تنباكو ، دفاع از هرات ، قيام تنگستانيها و ... نيز به طور جدي و فعال شركت داشتند.

در سالهاي نزديك به انقلاب مشروطيت ، حركت و جنبشي در بين زنان به وجود آمد و موجب آغاز فعاليتهاي سياسي و اجتماعي شد.
در سال 1342 زنان حق رأي به دست آوردند و تا پايان اين سال ، از 197 نماينده مجلس شوراي ملي ، شش نفر زن انتخاب شدند. اما با توجه به اين واقعيت كه بخش عمدة جمعيت را زنان تشكيل مي دادند ، ميزان مشاركت سياسي آنها ،‌ چه در سطح توده و به عنوان رأي دهنده و چه به عنوان صاحب نظران موقعيتهاي بالاي رسمي ،‌ در سطح پاييني قرار داشت.

 

ب)دوران وقوع انقلاب اسلامي

در جريان وقوع انقلاب اسلامي ، كه در نهضت از درون محافل مذهبي و شبكه هاي غير رسمي نظير مجالس دعا و روضه و مساجد آغاز شد ، بانوان فعال نيز ضمن شركت در اين محافل از اخبار مربوط به حركتهاي مردمي مطلع مي شدند. زنان فهيم و مصمم ، در روند پيروزي انقلاب اسلامي ، با پخش خبرنامه ، اطلاعيه و بيانيه ، چاپ وتكثير نوار سخنراني حضرت امام (ره) و نيز ايراد سخنراني براي حركت آفريني و قيام مردم ، شركت در تظاهرات و راهپيماييها به ويژه راهپيمايي هفده شهريور (جمعه خونين) و نيز شكستن حكومت نظامي رژيم و سر دادن شعار بر بام خانه ها تا تحمل حبس ، شكنجه ، اعدام و شهادت خود يا همسر يا پسرشان و نيز ساختن سنگر ، ساخت كوكتل مولوتوف و امداد رساني به مجروحان از هيچ فعاليتي دريغ نكردند.

 

ج)دوران دفاع مقدس

با تهاجم و تجاوز دشمن به شهرهاي مرزي همچون قصر شيرين ، گيلان غرب ، دهلران ،‌ بستان ،‌ سوسنگرد ، هويزه ، خرمشهر ، آبادان ... و به موازات خيزش عمومي و با حضور مردان در جبهه ها و ياري رساني به موازات خيزش عمومي و با حضور مردان در جبهه ها و ياري رساني به نيروهاي مسلح ، بانوان غيور و زنان شجاع اين شهرها ، مقاومت در مقابل دشمن تا بن دندان مسلح ، بي رحم و ددمنش را بر خود فرض دانسته و در كوران حوادث و حملات ناجوانمردانه و نابرابر ، به ياري دلير مردان سپاه اسلام به پا خاسته و از بذل مال ، جان ، فرزند و همسر نيز دريغ نورزيدند و حتي به رغم مخالفت مردان ، حاضر به ترك شهر و خانه و كاشانه خويش نگشتند و سند افتخار و شكوه در صحنه بودن و مشاركت سياسي فعال را در تاريخ سراسر عزت و سربلندي دفاع مقدس براي نسلهاي آتي و حاضر به يادگار گذاشتند. به قطع و يقين مي توان اذعان كرد كه زنان شجاع ايران اسلامي ، حماسه آفرينان عرصه هاي پشتيباني و امداد جبهه هاي جنگ از قله هاي سر به فلك كشيده غرب تا سنگرهاي تفتيدة جنوب كه حضور و نقش خويش را در نهايت تعهد ، ايثار و تلاش ايفا كردند و در اين ميدان نيز همچون عرصه انقلاب سرافراز و پيروز و موفق بوده ، افتخاري بر افتخارات خويش افزودند.
بانوان در اين دوران ، با كمكهاي بهداشتي ، فرهنگي ، هنري ،‌ عقيدتي ، سياسي و ... به ياري هموطنان خويش مي شتافتند و براي مقابله با دشمن مشترك و دست يابي به پيروزي در سطح ملي ، با نهايت تلاش و همت والا جنگيدند و در عرصه هاي گوناگون مشاركت سياسي از شركت در انتخابات ، فعاليت براي نامزدهاي انتخاباتي گرفته تا عضويت فعال در تشكلهايي نظير بسيج و پشتيباني پشت جبهه ها ، حضوري فعال و چشم گير داشتند.

از سوي ديگر زنان در زمان دفاع مقدس از آگاهي و شعور سياسي بالايي برخوردار بودند به ويژه دشمن شناسي ، وحدت ملي ، حفظ اقتدار سياسي كشور و اطلاع از ترفندهاي سياسي دشمنان در بين آنان مشاهده مي گرديد. رئوس فعاليتهاي زنان در طول هشت سال دفاع مقدس كه نشانه اي محكم از مشاركت فعال سياسي آنها مي باشد ، عبارت اند از:

1.       حضور مستقيم تعدادي از بانوان در خطوط مقدم جبهه ها و امداد مستقيم رزمندگان.

2.       حضور پرستاران و كادر پزشكي در شهرهاي جنگي و خطوط مقدم و مداوا و درمان رزمندگان حتي اسراي جنگي.

3.       رساندن مهمات و غذا به رزمندگان در خطوط پشتيباني و عقبه هاي رزمندگان.

4.       تعمير تجهيزات و بازسازي وسائل و البسه ، پتو و وسايل زيستي رزمندگان در جبهه ها.

5.       راه اندازي ستادهاي امداد و درمان در شهرها و بسيج خواهران و كادر درماني و پزشكي در بيمارستانها و پرستاري از مجروحان و مراقبتهاي ويژه و تهيه اقلام دارويي.

6.       ايجاد ستادهاي جمع آوري كمك هاي مردمي در مساجد ، مدارس و محلات ، كارخانجات ،‌ ادارات دانشگاهها و بسته بندي و ارسال انواع نيازمنديهاي عمومي و فصلي و منطقه اي رزمندگان جبهه ها.

7.       حضور در عرصه هاي فرهنگي و تبليغ و تجليل و تكريم مقام شهيدان و عيادت مجروحان و سركشي به خانواده هاي شاهد ، اسرا و رزمندگان و مقابله با شايعات و عوامل تخريب روحيه ، مقابله با منافقان و ضد انقلابيون و شركت يكپارچه در تشييع پيكر شهيدان ،‌ مجالس و محافل بزرگ‌داشت ياد و خاطرة آنان.

8.       راه اندازي كاروانهاي خانواده شهدا و خواهران براي حضور در جبهه ها و خطوط عقبة رزمندگان و توزيع هدايا، ايراد سخنراني و كاروانهاي زيارتي براي تقويت روحيه.

9.       حضور فعال نظامي در بسيج و گذراندن آموزشهاي نظامي و انجام نگهباني و مراقبت و گشت داخل شهر و دست‌گيري عوامل منافق و ستون پنجم.

10.    جمع آوري كمكهاي نقدي و كمك مستقيم براي خريد تجهيزات نظامي مورد نياز.

11.    صبر و بردباري در مقابل شهادت ، مجروحيت و اسارت عزيزان و تحمل دوري آنان به دليل حضور چندساله در جبهه ها و تقبل سهم تربيت مردان در قبال فرزندان.

12.    تشويق و ترغيب مردان به پيوستن به صف رزمندگان و اعزام به جبهه ها.

      13.    در مجموع آنكه روند تحولات اتجماعي و سياسي بعد از انقلاب اسلامي ايران و زمان جنگ تحميلي و دفاع مقدس حاكي از آن است كه جريانهاي سياسي- اجتماعي كشور زمينه هاي سياسي ، اجتماعي و اقتصادي مساعدي را براي افزايش مشاركت سياسي زنان در جامعه به صورت فعالانه و داوطلبانه فراهم كرد. في الواقع زنان در شرايط جنگ تحميلي و دفاع مقدس دوشادوش مردان به صورت فعالانه شركت مي كردند و نقش مؤثر و مفيدي در پيروزيها داشتند.


د)دوران كنوني

اما آيا بعد از جنگ تحميلي و در زمان كنوني ، باز هم زنان نقشي فعال در عرصة سياسي داشته و مشاركت سياسي دارند؟ و در شرايط موجود آگاهي سياسي آنها تا چه حد است؟

علي رغم آنكه مطابق قوانين كشور ،‌ براي فعاليت زنان منع و محدوديتي وجود ندارد ، اما در زمان حاضر ، حضور بانوان در صحنه هاي سياسي كمتر مشاهده مي شود و اغلب فعاليتهاي سياسي به مردان اختصاص يافته و مباحث سياسي در بين مردان بيشتر مطرح است. حتي با وجود طرح مباحثي چون توسعة سياسي و دعوت به مشاركت سياسي براي تمام اقشار جامعه ،‌ باز مشاهده مي شود كه زنان كمتر خود را درگير مسائل سياسي مي كنند و رد مقايسه با ساير جنبه هاي زندگي اجتماعي ، در اين مورد علاقه و توجه چنداني نشان نمي دهند. در تحقيقي با عنوان سنجش گرايش دانشجويان دختر نسبت به مشاركت سياسي ، ميزان گرايش آنها سنجيده شده است. اين تحقيق نشان مي دهد كه در دوران كنوني ، گرايش زنان حتي در قشر تحصيل كرده و دانشجو كه فعال ترين قشر جامعه در بعد سياسي محسوب مي شوند و بايد در مورد مسائل سياسي ، حساسيت بيشتري نسبت به ديگران داشته باشند ، در سطح نسبتاً پاييني قرار دارد.

مرور تاريخ ايران و وضعيت و نحوة مشاركت سياسي زنان در دورانهاي مختلف تاريخ و مقايسه ميان ميزان و نحوة مشاركت زنان در مقاطع زماني مختلف ، اين سؤال را به وجود مي آورد كه چرا در هر برهه اي از زمان ، زنان نسبت به سياست و مشاركت در فعاليتها و امور سياسي جامعة خويش به اشكال مختلف و گاه متضاد ،‌ عكس العمل نشان ميدهند؟!

اين امر مي تواند از عوامل متعدد ناشي شود كه به برخي از آنها اشاره مي شود:

از يك ديدگاه مشاركت سياسي زنان ناشي از نقش و كاركرد و تأثيري است كه مشاركت آنها در تصميم گيريها و تحولات سياسي جامعه به جا مي گذارد ، چنانچه براي مشاركت زنان در مسائل سياسي جامعه به جا مي گذارد ،‌ چنانچه براي مشاركت زنان در مسائل سياسي جامعه ، كاركردي تصور نشود يا اين كاركرد در حد بسيار پاييني قرار گيرد ، زنان نسبت به مسائل سياسي بي تفاوت شده و ميزان مشاركت سياسي آنان تنزل خواهد كرد. تمايل زنان به مشاركت سياسي تابع عواملي نظير «احساس بي قدرتي» در زنان و تحليل آنان از «فايده مشاركت» است. چنانچه در نظر آنان هزينه هاي مشاركت سياسي بيش از فوايد آن باشد ، كمتر به مشاركت سياسي روي مي آورند.

ساختارهاي گوناگون حاكم بر جامعه نيز از علل ديگري است كه بر نحوه و ميزان مشاركت سياسي زنان مؤثر است. مشاركت سياسي زنان در هر جامعه اي در چارچوب ساخت اجتماعي و سياسي آن جامعه معنا خواهد يافت. مطابق با اين ديدگاه مشاركت سياسي زنان در ارتباط با ساختهاي جامعه و روابط پايدار آن شكل مي گيرد و تحت تأثير نظامهاي اجتماعي ، اقتصادي و سياسي و تغييرات اجتماعي است.

 ساختارهاي متفاوت اجتماعي ، سياسي و اقتصادي ، سبب تفاوت مشاركت سياسي زنان در جوامع مختلف و مقاطع زماني متفاوت مي شود. جريانهاي سياسي –اجتماعي كشور –در آغاز انقلاب اسلامي و در هنگام جنگ تحميلي عراق عليه ايران –در آغاز انقلاب اسلامي و در هنگام جنگ افزايش نقش زنان در فعاليتهاي سياسي و اجتماعي مساعدي براي افزايش نقش زنان در فعاليتهاي سياسي و مشاركت آنها در اين عرصه فراهم كرد. اما در زمان حاضر ، زنان نتوانسته اند در ميدان سياست جايگاه واقعي خود را پيدا كنند.

بيگانگي سياسي زنان نسبت به مسائل و رويدادهاي سياسي در اين مقطع زماني ،‌ از ديگر عوامل مؤثر بر كاهش مشاركت سياسي آنهاست. بيگانگي سياسي كه با متغيرها و شاخصهايي مثل بي قدرتي ،‌ انزوا ،‌ ميزان اطلاعات و آگاهي از مسائل سياسي و ... سنجيده مي شود ، در ميان زنان نسل جديد در خور تأمل است.

برخي ديگر از علل مؤثر بر ميزان و نحوة شركت زنان در فعاليتهاي سياسي عبارتند از : بي ثباتيهاي شديد سياسي و اجتماعي ؛‌ نارضايتي از اوضاع سياسي حاكم بر جامعه و تشتت آرا ؛‌ تغييرات فرهنگي و فقدان بستر فرهنگي مناسب براي ارتقاي شعور ،‌ بينش و آگاهي سياسي زنان ؛ ناهماهنگي ،‌ و نبود صداقت در قول و فعل مسئولان (هرگاه نظر مسئولان با رفتار آنان مغاير باشد ، بي ترديد بر نگرش و عمل‌كرد اعضاي جامعه تأثير منفي خواهد داشت ؛ و باعث بي اعتمادي و خودناباوري در ميان زنان ؛‌ ناامني و ... است.

 

ج ) نتيجه گيري

با توجه به اينكه انسان ذاتاً موجودي اجتماعي است از اين جهت ميل و علاقه او نسبت به دخالت در سرنوشت خويش ، از ويژگيهاي ذاتي انسان محسوب مي شود. حاكميت انسان بر سرنوشت اجتماعي خويش ،‌ يكي از اولين دغدغه هاي او پس از ورود به جامعه بوده كه طي گذشت زمان ، ابعاد و پيچيدگيهاي جديدي يافته است. انسانها فارغ از ويژگيهاي نژادي، زباني ،‌ مذهبي ، جنسي ، ... براساس اتكا به حقوق طبيعي و انساني حق دخالت در امور سياسي خود را دارند.

زنان ايراني به كرات ، تجليات سياسي از خود بروز داده اند و عِرق مذهبي و ملي سبب حضور آنها در عرصه هاي مختلف سياسي شده است. اما مجموعه عملكردها و سياستها ،‌ چه آنها كه از خارج بر ما تحميل مي شوند و چه سياستهاي داخلي به گونه اي هستند كه سبب مي شوند در اين برهه از زمان ، زنان به تدريج غيرسياسي شوند و به كارهاي ديگر به جز امور و فعاليتهاي سياسي روي آورند.

ويژگيهاي فردي و موقعيت اجتماعي از عوامل مهمي هستند كه در ايجاد انگيزه براي مشاركت سياسي مؤثر مي باشند. مشاركت گروههاي اجتماعي مختلف از جمله زنان در زندگي سياسي به عنوان هدف توسعه سياسي ، مستلزم تحقق لوازم و زمينه هاي مشاركت سياسي زنان در اين مقطع زماني ، بايد مسائل و موانع موجود را حل و رفع كرد و زمينه هاي فرهنگي ، اجتماعي و سياسي مناسب را جهت رشد و توسعة اين مقوله به وجود آورد. همچنين ضروري است زنان نيز در اين مقطع زماني ،‌ تواناييهاي خود را باور كنند و به خود بقبولانند كه مي توانند و بايد در تصميم گيريهاي مربوط به جامعه و كشور خود سهيم بوده و بر روند مسائل سياسي جامعة‌ خويش تأثير مثبت و مؤثر بگذارند ، همان گونه كه در جريان وقوع انقلاب اسلامي و در زمان دفاع مقدس حضوري چشم‌گير و مؤثر داشتند.

 

 

 

فهرست منابع

- آراسته خو، محمد. نقد و نگرش اصطلاحات علمي–اجتماعي ، تهران : نشر گستره ، 1370.

- ايوبي ، مجدالله. مشاركت انتخاباتي. مجموعه مقالات مشاركت سياسي. تهران :‌ نشر سفير ، 1377.

-طهماسبي گنجور ، طاهره. قالبهاي ذهني تبعيض جنسي در برنامه هاي خردسالان ، كودكان و نوجوانان ، پايان‌نامه كارشناسي ، دانشگاه فردوسي مشهد ، 1374.

- طهماسبي گنجور ، طاهره. سنجش گرايش دانشجويان دختر نسبت به مشاركت سياسي و عوامل مؤثر بر آن ،‌ پايان‌نامه كارشناسي ارشد ، دانشگاه الزهرا(س) ، 1379.

- فخرايي ، سيروس. موانع ساختاري مشاركت زنان در ايران ، مجموعه مقالات گردهمايي سيماي زن در جامعه ،‌ دانشگاه تبريز ، 1376.

- نوري ، مهدي. جايگاه زنان در جامعه مدني ، تهران : سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي ، 1376

 

طاهره طهماسبي گنجور

كارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعي

 

نقشه سایت

تمام حقوق مادی و معنوی این وبسایت به موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس تعلق دارد.
.استفاده از منابع محتوایی با ذکر منبع مجاز است