شهید رجب بیگی: از یک سو باید بمانیم که شهید آینده شویم و از دیگر سو باید شهید شویم تا آینده بماند . هم باید امروز شهید شویم تا فردا بماند و هم باید بمانیم تا فردا شهید نشود. عجب دردی، چه می شد امروز شهید می شدیم .

شهید فضل الله خودسیانی: الهی اگر طاعت بسی ندارم در دوجهان جز توکسی ندارم.خدایا فضل ترا گران نیست و شکر تورا زبان نیست.خدایا مگو چه آورده ام که درد و دوا نشوم و مپرس چه کرده ام که رسوا نشوم

شهید جعفر جعفری: چشم بصیرت را بگشا، به اطراف نظر کن، به جهان بیندیش، چه می بینی ؟ .... تو بزرگتر از آنی که فکر کنی، کل زمین و آسمان وکرات وکهکشان ها برای توست، پس به قیامت نظر کن.

شهید محمد مهاجری: خدایا : سرودمان را شنیدی ، انالله و اناالیه راجعون . خدایا : آوایمان را شنیدی، لاالله الاالله. پروردگارا، کتابمان قرآن، پیمانمان ایمان، جرممان قیام، راهمان اسلام، پیشوایمان امام، سلاحمان وحدت.

شهید ابن یامین جهاندار: خدا یا چه بگویم از آن بسیجی کم سن و سال با این که خاک سر و رویش را پوشانده و خستگی و بی خوابی در چهره اش نمایان می باشد، می بینی در حال عبادت است و از خدا می خواهد ک به درگاه د و .

شهید سید منصور بیاتیان: اگر کشته شدم مرا غسل ندهید، چون ننگ است کسی که معلمش، حسین (علیه السلام) را غسل نداده اند خودش را غسل دهند.

شهید حسن خاکسار: آنان که رفتند کار حسینی کردند و آنان که ماندند باید کاری زینبی بکنند وگرنه یزیدیند .

شهید ناصر دشتی پور: اضطراب و نگرانی از آینده و تاثر و افسوس بر گذشته از جمله موانعی هستند که اگر در روح کسی نفوذ نماید عزم و تصمیمش را در هم می شکند و او را خود باخته و مرعوب می سازد..

شهید محمد سبزی: خدایا: من شمعم، می سوزم تا راه را روشن کنم، تنها از تو می خواهم که وجود مرا تباه نکنی و اجازه دهی تا آخر بسوزم و خاکستری از وجودم باقی بماند ....

شهید ابن یامین جهاندار: خدا یا چه بگویم از آن بسیجی کم سن و سال با این که خاک سر و رویش را پوشانده و خستگی و بی خوابیا به درگاه خودش قبول کندود لبیک گفته و توسط از خدا بی خبران عراقی به شهادت می رسد .

شهید مهدی شریعتی: شما ای ملت قهرمان و ای ملت امام تذکر که هر مکتبی و هر امتحانی و آزمایشی نهایتاً کارنامه ای دارد و معیارهایی که صادق از کاذب بشناسد و مکتب ما مسلمین نیز چنین است. مکتبمان اسلام عزیز و دروسشت. اما امتحان بسی مشکل است و جهاد با نفس و قتال با کفر و نفاق است.

شهید محمد سبزی: خدایا: من شمعم، می سوزم تا راه را روشن کنم، تنها از تو می خواهم که وجود مرا تباه نکنی و اجازه دهی تا آخر بسوزم و خاکستری از وجودم باقی بماند ....

اوقات شرعی
بررسی ابعاد نامه‌ي تاریخی امام خمینی(ره) به گورباچف
صفحه اصلی > تاريخ دفاع مقدس > گفتگو > بررسی ابعاد نامه‌ي تاریخی امام خمینی(ره) به گورباچف 

بررسی ابعاد نامه‌ي تاریخی امام خمینی(ره) به گورباچف در گفت‌وگو با دکتر نوبری آخرین سفیر ایراندر شوروی سابق:

این پیام مدل منحصر به فرد دیپلماسی امام(ره) است                                                                     

زینب ضیغمی کاشانی

11 دی‌ماه سال 1367 مصادف با اولین‌روز سال 1989میلادی، خبر ارسال نامه‌ي حضرت امام خمینی(ره) به میخائیل گورباچف، صدر هیأت رئیسه‌ي اتحاد جماهیر شوروی، افکار عمومی و سیاسیون داخل و خارج از کشور را شگفت‌زده کرد. این درحالی بود که حتی نزدیک‌ترین یاران حضرت امام(ره) نیز از ماجرای این نامه بی‌خبر بودند. محتوای این نامه، بزرگ‌ترین علامت سؤال پیشِ‌روی افکار عمومی و رسانه‌ها بود. این برای اولین‌بار بود که رهبر ایران برای یکی از مقامات عالی‌رتبه‌ي کشورهای خارجی، پیامی این‌چنین ارسال می‌کرد و همه منتظر بودند تا ببینند که در این نامه چه نوشته شده است. گفت‌وگو با افرادی که از نزدیک در جریان این نامه‌ي تاریخی قرار داشتند، می‌تواند در فهم بهتر و دقیق‌تر آن راه‌گشا باشد. آقای ناصر نوبری، در زمان ارسال نامه‌ي حضرت امام(ره) به آقای گورباچف، سفیر جمهوری اسلامی ایران در شوروی سابق بودند و در زمان قرائت این نامه توسط آیت‌الله جوادی آملی،  نیز حضور داشتند. در گفت‌وگو با ایشان، به بررسی ابعاد مختلف این ماجرای مهم تاریخی پرداخته‌ایم. به همین بهانه، گریزی هم به شرایط سیاسی و اجتماعی شوروی سابق در آخرین سال‌های حیات آن زده‌ایم که خواندن آن خالی از لطف نیست.

 

 تحلیل شما از فضای سیاسی و اجتماعی شوروی سابق در زمان ارسال نامه‌ي تاریخی حضرت امام خمینی(ره) به گورباچف چیست؟ در آن شرایط فروپاشی شوروی تا چه‌اندازه قابل پیش‌بینی بود؟

در آن‌زمان نظام سنتی کمونسیم، دچار نارسائی جدی سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شده بود. برهمین اساس اصلاح‌طلبان به رهبری گورباچف، محافظه‌کاران قدیمی را کنار زده بودند. آن‌ها جریان اصلاحات در شوروی را تحت عنوان «پرسترویکا»  یا همان اصلاحات اقتصادی و گلاسنوست یا همان گشایش سیاسی به‌راه انداخته بودند. سیاست‌مداران و صاحب‌نظران، فروپاشی شوروی را به این سرعت پیش‌بینی نمی‌کردند و حتی بیشتر معتقد بودند که گورباچف با اصلاحاتش عمر نظام شوروی را بیشتر می کند.

 

بازتاب‌ها و انعکاس ارسال این نامه در داخل شوروی چگونه بود؟ سیاسیون شوروی چه برداشت‌هایی از این نامه كردند؟

در شوروی انعکاس این نامه را سانسور کردند و خبر کوتاهی مبنی بر تحویل پیام رهبر ایران به رهبر شوروی پخش کردند، اما متن این نامه حتی در سطوح عالی حاکمیت شوروی نیز دست به دست می‌گشت. بعدها وزیر دفاع وقت شوروی در خاطراتش نوشت که چگونه نسخه‌ای از پیام امام(ره) را به‌دست آورده و با علاقه مطالعه کرده و در حاکمیت نسبت به سانسور آن معترض بوده است. ما سعی کردیم در محافل گوناگون و به روش‌های ممکن پیام را پخش کنیم. بنده در پیام 22بهمن آن‌سال که از  تلویزیون سراسری شوروی پخش می‌شد، بخش‌های اصلی پیام حضرت امام(ره) را گنجاندم و خواندم. البته روس‌ها با من خیلی چانه زدند و زمانش را کم کردند که کمتر مجال پیدا کنم.

عموم مردم شوروی چه برخوردی با این نامه‌ي تاریخی داشتند؟

در هرحال محتوای پیام امام‌(ره)، دهان به دهان پخش شد. وقتی حضرت امام(ره) رحلت کردند، من یک دفتر  یادبود در سفارت گذاشتم. از افرادی که می‌آمدند کاملأ معلوم بود که مردم شوروی از محتوای پیام مطلع شده بودند. یک خانم حدودأ سی‌ساله‌ي روس، كه زیر باران شدید کاملاً خیس شده بود، وارد سفارت شد و روبه‌روی تمثال حضرت امام(ره) آمد و در برابرش خود را به‌خاک انداخت و گریه کرد. از او پرسیدم چرا این‌قدر امام(ره) برای شما مهم است و چه شناختی از او دارید؟ در جواب گفت: «تاکنون هیچ‌یک از رهبران مذهبی مسیحیِ ما جرات این‌که رهبران ملحد شوروی را به دین‌داری و خداشناسی دعوت کنند نداشتند و امام(ره) با شجاعت اولین کسی بود که آن‌ها را به خداشناسی و دین‌داری دعوت کرد

 

 در فضای پس از پذیرش قطعنامه‌ي 598، نامه‌ي حضرت امام(ره) به گورباچف، چه تأثیراتی در وضعیت بین‌المللی ایران داشت؟

به نظر من رهبران بزرگ، بزرگی و هنرشان در هنگام پیروزی و پیش‌رَوی معلوم نمی‌شود، بلکه در زمان عقب‌نشینی، بزرگی و قوت و شجاعت رهبری‌شان معلوم می‌شود. در آن‌زمان در هرحال ما با پذیرش آتش‌بس، یه ظاهرنوعی عقب‌نشینی از اهداف‌مان در جنگ کرده بودیم که امام(ره) از آن به‌عنوان نوشیدن جام زهر یاد کردند و همه در جهان تصور می‌کردند که انقلاب اسلامی دیگر دست و پایش افتاده و دوباره نمی‌تواند با قدرتِ سابق به حرکت خود ادامه دهد. اما درست چندماه از نوشیدن جام زهر نگذشته بود که امام(ره) دو حرکت بزرگ بین‌المللی در قبال دو اردوگاه اصلی آن‌زمان یعنی غرب و شرق انجام دادند؛ یکی صدور حکم اعدام سلمان رشدی در عمق جهان غرب، که برای مدت‌ها جهان غرب را دچار چالش کرد و دیگری ارسال پیام به رهبر اردوگاه کمونیسم جهان و اعلام فروپاشی زودهنگام کمونیسم و دعوت وی به خداپرستی و دین‌داری و اسلام. این دو حرکت بزرگ حضرت امام‌(ره)، مجدداً موقعیت بین‌المللی انقلاب اسلامی را احیا و پویا کرد. مدل‌ها و روش‌های دیپلماسی انقلاب اسلامی حضرت امام(ره)، دارای ویژگی‌های ممتازی است که تاکنون، نه دستگاه دیپلماسی کشور و نه دیگر صاحب‌نظران نتوانسته‌اند آن را تحلیل و تئوری‌سازی و روش‌شناسی کنند.متأسفانه در این‌مدت، مدل دیپلماسی خاص حضرت امام(ره) با اتخاذ روش‌های افراط و تفریط در دولت‌های گوناگون مهجور مانده است.

 تحلیل شما از برخورد آقای گورباچف با این نامه چیست؟ چه عواملی سبب شد تا او از پذیرش محتوای این نامه خودداری کند؟

ما انتظار نداشتیم که گورباچف محتوای پیام امام(ره) را بپذیرد. خود حضرت امام(ره) هم این مفهوم را در پیام خود آورده و هشدار داده بودند. روس‌ها آن‌موقع شدیداً تحت تأثیر پیشرفت‌های غرب قرار گرفته و مسحور آن شده بودند. به همین دلیل امام(ره) به گورباچف هشدار دادند که مواظب باشید فریب درِ باغ سبز غرب را نخورید، ولی آن‌ها حداقل، برای یک دوره‌ي ده‌ساله، فریب در باغ سبز غرب را خوردند. البته چندسالی است که دارند خودشان را جمع و جور می‌کنند.

امروز ما هم باید خیلی مراقب باشیم و فریب در باغ سبز غرب را نخوریم. اخیراً اوباما در سخنرانی‌اش گفت که مدل مذاکره و کاری که امروز با ایران انجام می‌دهد مشابه همان مدل کار و مذاکره‌ای است که آمریکا در آن‌زمان با شوروی انجام می‌داد. وی درست می‌گوید در تمام آن‌دوره، من در مسکو بودم و مدلی که آمریکایی‌ها امروزه با ایران وارد کار و مذاکره شده‌اند دقیقاً مشابه مدل آن‌دوره است و آن ترکیبی از روی خوش نشان دادن اما بدون محتوا و توأم با فشار است، که با هدف انشقاق در کشور اعمال می شود.

 

به نظر شما عمده ترین عوامل مؤثر در فروپاشی شوروی چه بود؟ رشد اسلام گرایی در شوروی، چه‌اندازه در این اتفاق مهم تاریخی مؤثر بود؟

عوامل متعدد اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در فروپاشی نظام شوروی مؤثر بودند اما در بین همه‌ي آن‌ها من معتقدم که اصلی‌ترین عامل، نارسائی ساختاری نظام شوروی بود. ساختار نظام شوروی طوری بود که امکان جابه‌جایی و گردش نیرو و جوان‌سازی در حاکمیت وجود نداشت و به همین دلیل حاکمیت كه پیر شد، هم نظام، پیر و فرسوده و نارسا شد و هم وقتی ملک‌الموت (عزرائیل) یکی بعد از دیگری سراغ پیرمردها رفت، به‌طور ناگهانی در خلأ به‌وجود آمده، حاکمیت دست جوان‌ترهای کم‌تجربه افتاد و نظام به‌سرعت به‌سمت فروپاشی سوق یافت. چینی‌ها از این تجربه عبرت گرفتند و به‌طور نوبه‌ای با جوان‌گرایی در حاکمیت تغییر ایجاد می‌کنند. البته همان‌طور که گفتم عوامل دیگري نيز مؤثر بودند و رشد اسلام انقلابی در جوار مرزهای شوروی، کمونیست‌های دو آتشه را در تئوری‌های کمونیستی و دوره‌های تحولات جهانی موردنظرشان، مسأله‌دار کرده بود، از نظر آن‌ها جهان باید به‌سمت انقلاب کارگری و نه انقلاب مذهبی و اسلامی حرکت می‌کرد.

نقشه سایت

تمام حقوق مادی و معنوی این وبسایت به موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس تعلق دارد.
.استفاده از منابع محتوایی با ذکر منبع مجاز است