چهارشنبه 07 فروردین 1398 03:52

مـاهـــورا در هــور

ماهورا در هور

"انتهـای خیابـان سـرو" کانـون نقد فیلـم مـوزه انقـلاب اسـلامی و دفاع مقدس اسـت کـه هـر هفتـه یکشـنبه ها سـاعت 18 فیلم هایـی بـا مضامیـن انقـلاب و جنـگ را بـرای مخاطبـان پخـش می کنـد. «ماهـورا» فیلـم سـاخته ی حمیدزرگرنـژاد، همزمـان بـا اکـران عمومـی، در ایـن برنامـه نمایـش داده شـد و پـس از آن بـا حضـور منتقدیـن و چنـد تـن از عوامـل آن بـه بحـث گذاشـته شـد، آن چـه می آیـد بخش اول از خلاصـه ای اسـت از ایـن جلسـه.

بســـــیار مشـــــعوفم و افتخـــــار می کنـــــم کـــــه در ایـــــن برهـــــوت ســـــینمای ایـــــران و در ایـــــن بـــــازار مســـــگرها در یـــــک فیلـــــم ارزشـــــی بـــــازی کـــــردم. علـــــت قبـــــول نقـــــش از طـــــرف مـــــن وجـــــود یـــــک ســـــناریوی زیبایـــــی و یـــــک نقـــــش خـــــوب بـــــود کـــــه دوســـــت داشـــــتند مـــــن بـــــازی کنـــــم. مـــــن ســـــینما را لااقـــــل بـــــرای مملکـــــت خودمـــــان امـــــری فرهنگـــــی می دانـــــم، ضمـــــن ایـــــن کـــــه آن را ســـــرگرمی هـــــم هســـــت ولـــــی بـــــاور نـــــدارم بـــــرای کســـــب درآمـــــد از ســـــینما همـــــه کاری بایـــــد کـــــرد. کاری کـــــه مـــــن از آقـــــای زرگرنـــــژاد خوانـــــدم فوق العـــــاده بـــــود، و شـــــاید ایـــــن تنهـــــا فیلـــــم جنگـــــی ای باشـــــد کـــــه بـــــه بحـــــث قومیت هـــــا کـــــه حاشـــــیه ی بســـــیار مهـــــم و مغفـــــول مانـــــده ای از جنـــــگ اســـــت، نـــــگاه دقیقـــــی کـــــرده. ســـــرزمین مـــــا تنـــــوع قومیتـــــی بالایـــــی دارد و راز بقـــــای آن در ایـــــن هفـــــت هـــــزار ســـــال گذشـــــته نیـــــز در همیـــــن اســـــت کـــــه همـــــه ی ایـــــن اقـــــوام در کنـــــار هـــــم، بـــــا زبان هـــــای متفـــــاوت، بـــــا فرهنـــــگ متفـــــاوت امـــــا بـــــا وحـــــدت ایرانـــــی بـــــودن زندگـــــی کرده انـــــد. یکـــــی از نشـــــانه های ایـــــن عشـــــق بـــــه میهـــــن، همیـــــن فیلـــــم ماهوراســـــت و همیـــــن شـــــیخ  ایرانی ســـــت و مـــــن نقـــــش اش را ِخلفـــــی کـــــه یـــــک عـــــرب ایفـــــا کـــــرده ام و در فیلـــــم وقتـــــی خلبـــــان ایرانـــــی ســـــقوط ام و ّ می کنـــــد، حتـــــی در مقابـــــل هم زبانـــــش -صـــــد آدم هایـــــش- مقاومـــــت می کنـــــد و تمـــــام قبیلـــــه اش را 
از دســـــت می دهـــــد ولـــــی حاضـــــر نمی شـــــود بگویـــــد کـــــه ایـــــن دشـــــمن اســـــت! ایـــــن قصـــــه واقعـــــی بـــــود، مثـــــل اص هایـــــی کـــــه بـــــا دســـــت های ّ قصـــــه ی همـــــان غو بســـــته مـــــا یافتیـــــم. مـــــن اعتقـــــاد دارم ســـــینما یـــــک امـــــر فرهنگـــــی اســـــت و ضمـــــن ســـــرگرمی، لااقـــــل در کشـــــور مـــــا به عنـــــوان یـــــک کشـــــور مســـــلمان بایـــــد یـــــک شـــــئوناتی را بپذیـــــرد. فرهنگـــــی کـــــه در ادب و احتـــــرام ســـــرآمد همـــــه ی جهـــــان  بـــــوده، ضرب المثل هایـــــی کـــــه مـــــا در مـــــورد ادب داریـــــم، ـــــه ز دولـــــت اوســـــت» و ِ حیرت انگیـــــز اســـــت! «ادب مـــــرد ب چیزهایی ســـــت کـــــه در مدرســـــه، مـــــا سرمشـــــق می کردیـــــم. بـــــه هـــــر حـــــال بی ادبـــــی در ســـــینما، در تئاتـــــر، در شـــــعر، در قصـــــه، جایـــــز نیســـــت چـــــون بـــــا فرهنـــــگ مـــــا مغایـــــر اســـــت. وقتـــــی نـــــگاه می کنـــــم بـــــه ســـــعدی کـــــه مدرن تریـــــن قصه هـــــای جهـــــان را نوشـــــته و بعـــــد می بینـــــم کـــــه در ایـــــن ســـــینما قصه هـــــای خیلـــــی ســـــخیفی کـــــه فقـــــط دنبـــــال درآمـــــد اســـــت شـــــکل می گیـــــرد، ناراحـــــت می شـــــوم چـــــون آن را توهیـــــن بـــــه فرهنـــــگ و دانـــــش و هنـــــر قبـــــل از خـــــودم می دانـــــم. بـــــه بازیگـــــران گذشـــــته ی مـــــا نـــــگاه کنیـــــد، بـــــه آن هایـــــی کـــــه در بیـــــن مـــــا نیســـــتند و بـــــه آن هایـــــی کـــــه الان به عنـــــوان الگـــــو حضـــــور دارنـــــد. کمـــــدی و طنـــــز و تراژیـــــک و درام بـــــازی کردنـــــد ولـــــی هرگـــــز بـــــی ادب نبودنـــــد. و یکـــــی از نـــــکات بســـــیار مهـــــم ایـــــن فیلـــــم همیـــــن بـــــود. در حالـــــی کـــــه می شـــــد ایـــــن عراقی هـــــا را یـــــک مشـــــت دلقـــــک نشـــــان بدهیـــــم کـــــه مـــــردم را بخنداننـــــد ولـــــی این گونـــــه نبـــــود. بـــــه نظـــــر مـــــن یکـــــی از شـــــگفت انگیزترین موســـــیقی های ســـــینمای ایـــــران را آقـــــای ســـــتار اورکـــــی بـــــرای ایـــــن فیلـــــم ســـــاخته اســـــت. آن هایـــــی کـــــه موســـــیقی 
را خـــــوب می شناســـــند می فهمنـــــد کـــــه بـــــرای یـــــک چنیـــــن فیلمـــــی موســـــیقی ســـــاختن چقـــــدر دشـــــوار ـــــی ِاســـــت، چـــــون خیلـــــی ســـــاده بـــــود کـــــه یـــــک عـــــودی،  ن عربـــــی ای، یـــــک دمبـــــل  و دیمبویـــــی بزننـــــد ولـــــی کاری کـــــه آقـــــای اورکـــــی کـــــرده بـــــه نظـــــر مـــــن شـــــاهکار اســـــت! حـــــالا ممکـــــن اســـــت خیلی هـــــا موافـــــق نباشـــــند، مثـــــل همـــــان منتقدیـــــن محتـــــرم تلویزیـــــون. ولـــــی حقیقـــــت ایـــــن اســـــت کـــــه ایـــــن موســـــیقی را مـــــن بارهـــــا و بارهـــــا گـــــوش می کنـــــم و خیلـــــی دوســـــتش دارم! مخصوصـــــا آن نغمـــــه ی اولـــــی کـــــه خانـــــم افشـــــار بـــــرای ایـــــن فیلـــــم خوانده انـــــد، یـــــک آوای انسانی ســـــت و بـــــه نظـــــر مـــــن زیباتریـــــن بخـــــش آن اســـــت. بـــــا ایـــــن کـــــه در ماهـــــورا  نقـــــش کوتاهـــــی داشـــــتم امـــــا در حیـــــن کار بســـــیار لـــــذت بـــــردم و الان هـــــم افتخـــــار می کنـــــم کـــــه نقـــــش رییـــــس قومیتـــــی از اقـــــوام مملکتـــــم را بـــــازی کـــــرده ام که در جنـــــگ ایـــــران و عـــــراق شـــــهید می شـــــود. مـــــن قهرمـــــان ایـــــن قصـــــه نیســـــتم ولـــــی در حقیقـــــت بنیانگذار ایـــــن فاجعه ام و این نقـــــش، شـــــخصیت اســـــت و نـــــه تیـــــپ.  ماهـــــورا بـــــا هیچ کـــــدام از فیلم هـــــای جنگـــــی قابـــــل قیـــــاس نیســـــت، بـــــرای ایـــــن کـــــه آن هـــــا نگاه هایـــــی بـــــه گیشـــــه دارنـــــد. یعنـــــی زمانـــــی در ایـــــن مملکـــــت هـــــر کـــــس فیلـــــم جنگـــــی می ســـــاخت، اگـــــر نده تـــــر و ُانفجارهـــــای آن گ شـــــته هایش بیشـــــتر بـــــود، ُک جنگی تـــــر بـــــود ولـــــی اینجـــــا به قـــــدری لحظـــــه ی حملـــــه ی بـــــه عروســـــی در روســـــتا را دوســـــت دارم کـــــه مـــــرا یـــــاد فیلم هـــــای بـــــزرگ تاریـــــخ ســـــینما می انـــــدازد. حالا ممکن اسـت خیلی ها دوسـت نداشـته  باشـند، اهمیتـی نـدارد! تاریـخ بعدهـا دربـاره ی سـینمای ایـران، جنگ ایران و هنری که در این جنگ رشد کرد و کسانی کـه آمدنـد کـه ایـن جنـگ حیرت انگیـز را بـا هنـر آمیختـه و آن را مانـدگار کننـد، قضـاوت خواهـد کـرد. متأسـفانه روزگار مـا - من ایـن را در تلویزیـون هم گفتـه ام- روزگار کمیت هاسـت، روزگار کیفیت هـا نیسـت! همـه تکریـم می شـوند به خاطـر داشـته های زیادشـان! اگر پول شـما زیادتـر باشـد، ماشـینت گران تـر باشـد، ویـلای بزرگ تـری داشته باشـی، فیلمت پرفروش تر باشد، مورد احترامی اما اگر آمدی کیفیتی کار کردی، سخت آدم گیر می آوری! ـر تـوان زد! همـه دارنـد ُسـخت! آن خشـت بـود کـه پ سـالی دوتا فیلـم می سـازند و حسـابی هم می فروشـند! ماشـاءالله ویـلا دارنـد، ماشـین آخریـن سیسـتم دارنـد، در ایران، فرانسه، لواسان و همه جا! به ما ربطی ندارد! من دلم به حـال فرهنگ این مملکت می سـوزد! حاضر نیسـتم از فرهنـگ ایـن مملکـت چیـزی را بـرای گیشـه بفروشـم! محـال اسـت! مـن تنهـا هنرپیشـه ای هسـتم کـه سـهامدار فیلمـی هسـتم کـه در آن بـازی کـرده ام! و مدافع فیلمی هسـتم که در آن بازی کرده ام! از اول هم همینطـور بوده ام! دعواهای من در جامعه بر سر آقای تقوایی، در کوچک جنگلی، بعد در آدم برفی آقای داود میرباقری - که با وزیر و وکیل و این ها درگیر شدم- و بعد همینطور تا الان  کمیت گرا، فیلم آقای زرگرنژاد ِتیّکه قشر روشنفکر سن را دوست ندارد! ما را تشویق می کنید که از اول فکر فروش فیلم را بکنیم! آقا، فکر فروش را کردن افتادن به چاه ویل است! بروم چه چیزی بیاورم که بفروشم؟! باید فرهنگ بفروشم! باید اخلاق بفروشم! نمی فروشیم! نمی فروشیم ما! من شخص خودم را می گویم و این آقای زرگرنژاد را هم اعتماد دارم که اینطور است.
مـا یـک کاری کردیـم بـرای یـک اقلیـت قومـی ایـن مملکـت در جنوب ایران، کـه صاحب تمـام ذخایر مالی این مملکتند و همیشه مورد تهاجمند و در فقر زندگی می کننـد. خوزسـتانی ها، هنـوز گاز ندارنـد! تمـام ثـروت ایـن مملکـت زیـر پـای آن هاسـت! خـب مـا رفته ایـم از این هـا دفـاع کرده ایـم کـه آقـا این هـا ایرانی انـد! و محـال است که یک وجب از خاک این مملکت را بدهند! این فیلم ایـن را می گوید! می میرند ولی تسـلیم نمی شـوند. کارگـردان چهـار پنـج سـال در سـرزمینی کـه در آن بـه دنیا آمده وقت گذاشـته، همه ی ابعادش را نگاه کرده، ـنن خوزسـتانی برای اولین ُ هیچ کس حرف نزد که آقا س بـار در یک فیلـم سـینمایی ایـن مملکت چقدر درسـت و زیبـا نمایـش داده شـد! چـرا این هـا را نمی گوییـد؟! مـن عذرخواهـی می کنـم اگـر نمی توانـم در مقابـل یـک چیزهایی بایستم، گوش کنم و چیزی نگویم! ببخشید. ایـن کـه یـک فیلـم مثـل آدم برفـی هـم صنعـت باشـد و هـم سـرگرمی در ایـن مملکـت اتفـاق نمی افتـد. بـا همه ی شـعارهایی کـه می دهند، ایـن مملکت یک فیلم «مرگ بر آمریکا» دارد و آن هم آدم برفی است! زمانی تلویزیـون جلـوی آن را گرفتـه بـود و مـن رفتـم صحبـت کـردم، گفتـم آقـا یـک فیلـم بـه مـن نشـان بدهیـد کـه در روند خودش مرگ بر آمریکا بگوید، این اسـت! این که می خواهنـد هویت ما رو چپ وچوله کننـد، یک فیلم به من نشان بده غیر از آدم برفی! من کارهایی که انتخاب می کنـم طـوری نیسـت کـه همین جـوری به خاطـر پـول و شـهرت آن بـروم چـون از پیـچ ایـن حرف هـا گذشـته ام! دیگـر بـرای مـن شـهرت و پـول و این هـا مهـم نیسـت! در ایـن سـن و سـال بـرای مـن  شـرف هنـری ام مطـرح اسـت! مـن آبرویـم را بـا سـوزن جمـع کـرده ام، نمی توانم بـروم فیلم هایـی را بـازی کنـم کـه دوسـت نـدارم هرچنـد خیلی هـم خوبند! چـکار کنم؟ مجبـورم صبر کنـم تا یک زرگرنژاد و یک آقای جلالی پیدا شـود و یک فیلم بیاورد که من وقتی نگاه می کنم می بینم فیلم باشـرفی است. 

بیشتر بخوانید

  • کتاب های صوتی، متفاوت از کتاب چاپی گاهی باید با گوش خواند و با چشم شنید

    کتاب های صوتی، متفاوت از کتاب چاپی گاهی باید با گوش خواند و با چشم شنید

    زمانی بود که پیامبر به یاران خود فرمودند کتاب خدا را با صوت زیبا بخوانید تا همگان بشنوند، به این ترتیب شنیدن این کتاب برای همگان میسر شد، نابینا و بینا، با سواد و بی سواد، خردسال و بزرگسال و نهایتا پرمشغله و بیکار. در طول روز زمان های زیادی را داریم برای کارهایی که موازات هم انجام می شوند؛ در حال رانندگی یا کار با سیستم رایانه ای موسیقی گوش می دهیم، در حین انجام کارهای منزل به تلویزیون نظری داریم یا رادیو هم گوش می کنیم و کارهایی از این دست. حالا اما زمینه هایی فراهم شده که چیزهای دیگری را هم تج

  •  عکس‌های دیده نشده‌ای از جنگ تحمیلی از جبهه عراق

    عکس‌های دیده نشده‌ای از جنگ تحمیلی از جبهه عراق

    پس از آغاز جنگ تحمیلی در آخرین روزهای شهریورماه 1359 عکاسان و مستندسازان ایرانی و غیر ایرانی یگانه راویان مصور مقاومتی بودند که 8 سال به طول انجامید.

  • شعر دفاع مقدس در سپهر رسانه ای کشور

    شعر دفاع مقدس در سپهر رسانه ای کشور

    تهران-ایرنا- شعر دفاع مقدس به عنوان گونه ای هنری که به امر مقدس دفاع در حوزه سرزمینی و ایدئولوژیکی می پردازد، امروز از قالب کتاب فراتر رفته و پا به حوزه های رسانه ای جدید گذاشته است که این مساله نیاز به تحلیل دارد.

  • بررسی جایگاه خانواده در فیلم‌های جشنواره فجر سی و هفتم

    بررسی جایگاه خانواده در فیلم‌های جشنواره فجر سی و هفتم

    بانوی تهیه‌کننده سینما با اشاره به لزوم بازنمایی خانواده در آثار جشنواره فیلم فجر گفت: به اصالت خانواده معتقد هستم؛ چیزی که در آثار جشنواره فجر امسال دیده نمی‌شد.

نظرات بینندگان

نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، موارد مغایر با آموزه‌های دین مبین اسلام باشد منتشر نخواهد شد.

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.