یکشنبه 07 بهمن 1397 23:34

انسان دفاع مقدس

انسان دفاع مقدس

وقتــــی از زندگی نامــــه صحبــــت می کنیــــم، آیــــا منظــــور مــــا زندگــــی زیســــته یــــک انســــان اســــت یــــا ســــبک زندگــــی او؟ آیــــا می خواهیــــم بــــا یــــک انســــان کــــه منتســــب بــــه یــــک عنــــوان شــــده روبــــه رو شــــویم یــــا حقیقــــت یــــک انســــان؟ در حــــوزه ادبیــــات دفــــاع مقــــدس به ویــــژه زندگی نامه هــــا، یــــک بحــــث تجربــــه زیســــته مطــــرح اســــت و گاهــــی می خواهیــــم دربــــاره یــــک انســــان بنویســــیم.

وقتــــی از زندگی نامــــه صحبــــت می کنیــــم، آیــــا منظــــور مــــا زندگــــی زیســــته یــــک انســــان اســــت یــــا ســــبک زندگــــی او؟ آیــــا می خواهیــــم بــــا یــــک انســــان کــــه منتســــب بــــه یــــک عنــــوان شــــده روبــــه رو شــــویم یــــا حقیقــــت یــــک انســــان؟ در حــــوزه ادبیــــات دفــــاع مقــــدس به ویــــژه زندگی  نامه هــــا، یــــک بحــــث تجربــــه زیســــته مطــــرح اســــت و گاهــــی می خواهیــــم دربــــاره یــــک انســــان بنویســــیم. یکــــی از آســــیب ها در زمینــــه زندگینامه نویســــی دفــــاع مقــــدس ایــــن اســــت کــــه بــــا حوزه های تجربه زیســــته انســــان روبــــه رو نیســــتیم، بلکه با انســــان دفــــاع مقدس مواجــــه می شــــویم. ایــــن باعــــث می شــــود همــــه افــــراد شــــبیه هــــم درآینــــد و همــــه زندگینامه هــــا شــــبیه هــــم شــــوند. بــــرای نوشــــتن در ایــــن حــــوزه نیــــاز بــــه پژوهــــش و مســــتندنگاری اســــت کــــه بــــا ایــــن ویژگی هــــا، کمتــــر زندگی نامــــه موفقــــی داریــــم 
کــــه توانســــته باشــــد تجربه هــــای زیســــته یــــک شــــهید را بیــــان کنــــد. ویژگــــی برجســــته کتــــاب «ر»، نــــگاه بــــه جنبه هــــای زیســــتی اســــت. در زندگینامه نویســــی به طــــور کلــــی چهــــار بحــــث زندگــــی روزمــــره، ســــبک زندگــــی، کیفیــــت زندگــــی و زندگــــی خانوادگــــی مطــــرح اســــت. ایــــن اثــــر بــــه خوبــــی زندگــــی درون خانــــه یــــک شــــخصیت را کاویــــده اســــت و مریــــم بــــرادران توانســــته زندگــــی درون خانوادگــــی یک انســــان را خــــوب بیــــان و تبییــــن کنــــد و بــــه همیــــن خاطــــر مــــا انــــواع عادت هــــا ی منحصــــر بــــه فــــرد یــــک شــــخصیت در ایــــن اثــــر روبــــرو هســــتیم کــــه کلیشــــه ای هــــم نیســــت و ایــــن از نقــــاط قــــوت اثــــر اســــت. نویســــنده بیشــــتر بــــه دنبــــال تجربه هــــای زیســــته یــــک انســــان بــــوده تــــا اینکــــه بخواهــــد جنــــگ را مطــــرح کنــــد.  نــــگاه انسان شــــناختی بــــه رســــول حیــــدری کــــه یــــک انســــان زیســــته در دوران دفــــاع مقــــدس بــــوده، از نقــــاط مثبــــت کتــــاب محســــوب می شــــود. انســــان زیســــته در دفــــاع مقــــدس انســــانی اســــت کــــه براســــاس فقــــه سیاســــی و دیــــدگاه امــــام(ره) در دهــــه پنجــــاه دچــــار تحــــول شــــده و زندگــــی عــــادی خــــود را کنــــار گذاشــــته و وارد زندگی نامتعارفــــی شــــده اســــت. در آن دوران راهکار هــــای پیــــش روی یــــا سوســــیالیم اســــت یــــا لیبرالیســــم و در حــــوزه دینــــی هــــم تفکــــر جدایــــی دیــــن اســــت سیاســــت و اجتمــــاع حاکم اســــت. فقــــه امام (ره) راه جدیــــد را مطــــرح می کنــــد و دیــــن را وارد حــــوزه سیاســــت کــــرده و انســــانه زیســــته در دفــــاع مقــــدس از ایــــن جنــــس اســــت کــــه درســــت زمانــــی کــــه می خواســــته اســــت بــــرود ســــر زندگــــی خــــود، مــــی رود جبهــــه و انســــان مســــئله داری می شــــود کــــه حــــق و باطــــل برایــــش مهــــم اســــت و اگــــر بخواهیــــم از «انســــان دفــــاع مقــــدس» صحبــــت کنیم از ایــــن دیــــدگاه بســــیاری از زندگینامه ها و رمان هــــای مــــا در ایــــن حــــوزه بــــا همیــــن انســــان روبــــرو هســــتند. انســــان زیســــته در دوران انقــــلاب و دفــــاع مقــــدس، با ایــــن جریان درگیــــر اســــت، ولــــی الزامــــا ایــــن مســــیر را طــــی نکــــرده اســــت. قــــدرت ایــــن اثــــر نــــگاه انســــان شــــناختی بــــه رســــول حیــــدری اســــت. امــــا در حــــوزه ســــبک زندگــــی، ایــــن کتــــاب دارای تناقضاتــــی اســــت کــــه آن  را از حــــوزه دفــــاع مقــــدس دور می کنــــد. در ســــبک زندگــــی شــــهید کــــه ســــبک زندگــــی دینــــی انقلابــــی اســــت، دو مســــاله مطــــرح اســــت؛ اول اینکــــه چگونــــه تبدیــــل بــــه یــــک  ِ انســــان دین مــــدار شــــده اســــت؟ چگونــــه یــــک انســــان دینــــی انقلابــــی شــــده اســــت؟ در ایــــن زمینــــه یــــک ســــری ســــوالات بــــرای خواننــــده ایجــــاد می شــــود. چه قــــدر ایــــن اتفــــاق ارثــــی اســــت و چقــــدر دریافــــت شــــده از یــــک مربــــی اســــت؟ تنهــــا در جایــــی از کتــــاب می بینیــــم کــــه خواهــــرش ثریــــا در دانشــــگاه اهــــواز بــــا افــــکار شــــهید مطهــــری و دکتــــر شــــریعتی آشــــنا می شــــود و ایــــن افــــکار را بــــه بــــرادرش منتقــــل می کنــــد. مســــئله دیگــــر در ســــبک زندگــــی مربــــوط بــــه جنبه هــــای امــــر قدســــی در شــــخصیت رســــول اســــت. غیــــر از چنــــد مــــورد، امــــر قدســــی را در زندگــــی او نمی بینیــــم. در حالی کــــه امــــر قدســــی بایــــد بیــــش از این هــــا در زندگــــی شــــهید وجــــود می داشــــت. بحــــث دیگــــر دربــــاره کیفیــــت زندگــــی اســــت کــــه به نظــــر می آیــــد ایــــن شــــهید کیفیــــت زندگــــی بــــالا و  نســــبتا مرفهــــی داشــــته اســــت و ایــــن راه را انتخــــاب کــــرده اســــت. در بخش هایــــی از کتــــاب ماننــــد اتفاقــــات کلاس دانشــــگاه و نــــوع برخــــودش بــــا اســــتاد و یــــا ایــــن کــــه تصمیــــم می گیــــرد درس بخوانــــد تــــا بــــه عنــــوان دیپلمــــات فعالیــــت کنــــد، برخواســــته از یــــک ســــطح کیفیتــــی در زندگــــی اوســــت کــــه در برخــــی از جاهــــای کتــــاب دیــــده نمی شــــود و کمتــــر بــــه بخــــش کیفیــــت زندگــــی 
شــــهید پرداختــــه شــــده اســــت.  بــــه طــــور کلــــی چــــون مهندســــی خوبــــی بــــرای روایــــت در نظــــر گرفتــــه شــــده و روایــــت ایــــن داســــتان غیرخطــــی بــــا فصل هــــای کوتــــاه اســــت، خوش خــــوان بــــوده و مخاطــــب را خســــته نمی کنــــد. امــــا در مــــواردی دوســــت داریــــم بیشــــتر بدانیــــم و بیشــــتر بخوانیم؛ ازجملــــه مواجــــه بــــا منافقیــــن، دربــــاره عملیــــات مرصــــاد یــــا بعــــد  تیــــر و برخــــورد بــــا منافقیــــن. بــــا توجــــه بــــه رویکــــرد 7از واقعــــه انسان شــــناختی بــــه رســــول حیــــدری در کتــــاب، به نظــــر مــــن روابــــط میــــان فــــردی در ایــــن داســــتان چنــــدان قــــوی نیســــت و نیــــاز بــــه پرداخــــت بیشــــتری داشــــته اســــت.   نــــگاه انسان شناســــی و مردم شناســــی بــــه رســــول حیــــدری، در عیــــن نقطــــه قــــوت بــــودن، گاهــــی آســــیب زا نیــــز هســــت بــــه ایــــن دلیــــل کــــه توقــــع خواننــــده را نســــبت بــــه اثــــر بــــالا می بــــرد. خواننــــده امــــروز بــــه علــــت کثــــرت اطلاعاتــــی کــــه در اختیار اوســــت، یــــک ذهــــن اطلاعــــات زده و داســــتان زده دارد و روایــــت داســــتان بــــرای چنیــــن مخاطبــــی بســــیار دشــــوار اســــت. نکتــــه دیگــــر اینکــــه، وقتــــی نــــگاه مردم شناســــانه بــــه یــــک اثــــر پیــــدا می کنیــــم، تاریــــخ اجتماعــــی ملــــت اهمیــــت پیــــدا می کنــــد. تاریــــخ اجتماعــــی ملــــت ایــــران چگونــــه در ایــــن کتــــاب روایــــت شــــده اســــت؟ ایــــن مســــاله در کتــــاب «ر» بیــــان شــــده و خــــوب تبییــــن نشــــده اســــت. آن چــــه به عنــــوان ســــند فرهنگــــی در کشــــور می مانــــد، رمان هــــا، کتاب هــــای داســــتانی، زندگی نامه هــــا و خاطــــرات اســــت و ایــــن اســــناد فرهنگــــی، تاریــــخ فرهنگــــی ملــــت مــــا هســــتند. کتــــاب «ر» از ایــــن لحــــاظ، اهمیــــت بالایــــی دارد و بــــه عنــــوان یــــک ســــند فرهنگــــی باقــــی می مانــــد. ســــن های کتــــاب نیــــز بیــــان شــــرح تالیــــف ُیکــــی دیگــــر از ح اســــت کــــه جــــای آن در بســــیاری آثــــار این چنینــــی خالــــی اســــت. مقدمــــه ای کــــه بــــر ایــــن اثــــر نوشــــته شــــده، لازم و بجاســــت، امــــا دچــــار آســــیب هایی اســــت. در کنــــار نقــــاط مثبتــــی کــــه دارد، اشــــکالاتی دیــــده می شــــود کــــه شــــاید بتــــوان در چاپ هــــای بعــــدی اصــــلاح کــــرد. این کــــه نویســــنده در مقدمــــه رســــول را بــــا القابــــی معرفــــی کــــرده، نوعــــی پیــــش داوری در ذهــــن مخاطــــب ایجــــاد می  کنــــد. برخــــی مــــوارد دیگــــر نیــــز در ایــــن مقدمــــه دچــــار تناقــــض اســــت ازجملــــه وجــــود اســــناد بوســــنی در کتاب خانــــه جنــــگ. وقتــــی بــــا یــــک اثــــر مســــتند روبــــه رو هســــتیم، اگــــر مخاطــــب بــــا چنــــد اشــــکال روبــــه رو شــــود، از کار روی برمی گردانــــد. در کل کتــــاب نیــــز برخــــی مــــوارد نیــــاز بــــه پانوشــــت داشــــت و برخــــی نقص هــــا را می تــــوان از ایــــن طریــــق اصــــلاح کــــرد.

بیشتر بخوانید

  • «عوض حیدرپور » عضو سابق کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی؛ الگوهای مقاومتی و فرهنگی بسیج

    «عوض حیدرپور » عضو سابق کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی؛ الگوهای مقاومتی و فرهنگی بسیج

    شکل گیری بسیج در زمان جنگ تحمیلی و با هدایت امام خمینی)ره( تحول شگرفی را در ساختار تشکلات مردمی که در زمان جنگ فعال بودند ایجاد کرد. قاعدتا این نهاد در حال حاضر از مهم ترین و ارزشمندترین ارگان هایی که در کشورمان وجود دارد.

  • پرونده ای درباره ی بسیج مستضعفین؛ نهضتِ جوانمردانِ انقلاب

    پرونده ای درباره ی بسیج مستضعفین؛ نهضتِ جوانمردانِ انقلاب

    آذرماه سال 1358 ، زمانی که امام خمینی(ره) فرمان تشکیل بسیج مستضعفین را صادر کرد، هیچ کس از روزهای پرآشوب و فتنه هایی که دشمنان داخلی و خارجی برای این کشور در سر داشتند خبر نداشت، اما افقِ نگاه امام (ره) به جایی بود که هیچ چشمی از آن تصویری نداشت. تشکیل بسیج مستضعفین، هم در ایران و هم در کشورهایی که چشم به انقاب اسامی ایران دوخته بودند به نوعی ایجاد یک روش مبارزه با ظلم و استکبار بوده و هست. سرو همزمان با روزهای تقویمیِ بسیج، صفحاتی را به آن اختصاص داده است.

  • دستاوردهای حوزه را دانشگاه می تواند علمی کند

    دستاوردهای حوزه را دانشگاه می تواند علمی کند

    «آیت الله سید یوسف طباطبایی نژاد » عضو مجلس خبرگان رهبری در گفت وگو با سرو به مناسبت سالروز وحدت حوزه و دانشگاه؛

  •  بررسی تاثیرات جنگ ویتنام بر سینمای آمریکا؛ کابوی ها در باتلاق ویت کنگ ها

    بررسی تاثیرات جنگ ویتنام بر سینمای آمریکا؛ کابوی ها در باتلاق ویت کنگ ها

    جنـــــگ ویتنـــــام بیـــــن ســـــال های 1975 تـــــا 1955 رخ داد. دوایـــــت دیویـــــد آیزنهـــــاور رئیـــــس جمهـــــور وقـــــت آمریـــــکا بـــــا سیاســـــت جلوگیـــــری از گســـــترش و کنتـــــرل کمونیســـــت در ویتنـــــام جنوبـــــی پـــــا بـــــه عرصـــــه جنـــــگ بـــــر علیـــــه ویتنـــــام شـــــمالی گذاشـــــت. سیاســـــتی کـــــه نـــــه تنهـــــا پیـــــروزی بـــــرای آن هـــــا در بـــــر نداشـــــت بلکـــــه زمینه ســـــاز آثـــــار مخربـــــی بـــــر پیکـــــره ی ارتــ

نظرات بینندگان

نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، موارد مغایر با آموزه‌های دین مبین اسلام باشد منتشر نخواهد شد.

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.