سه شنبه 09 بهمن 1397 23:48

سیر تاریخی ادبیات انقلاب

سیر تاریخی ادبیات انقلاب

قــــرار بــــر ایــــن اســــت کــــه در ارتبــــاط بــــا بررســــی ۴0 ســــال ادبیــــات داســــتانی، فراز و فــــرود، تاثیرات انقــــلاب اســــلامی و تاثیرات دفاع مقــــدس بحــــث شــــود. این کــــه آیــــا گفتمــــان انقــــلاب اســــلامی بــــر ادبیــــات داســــتانی حاکــــم اســــت؟ اگــــر نیســــت چــــرا و اگــــر هســــت چــــرا و آیــــا گونــــه ای بــــه نــــام ادبیــــات داســــتانی انقــــلاب اســــلامی امــــروز پــــا گرفتــــه اســــت یــــا نــــه.

 قــــرار بــــر ایــــن اســــت کــــه در ارتبــــاط بــــا بررســــی ۴0   ســــال ادبیــــات داســــتانی، فراز و فــــرود، تاثیرات انقــــلاب اســــلامی و تاثیرات دفاع مقــــدس بحــــث شــــود. این کــــه آیــــا گفتمــــان انقــــلاب اســــلامی بــــر ادبیــــات داســــتانی حاکــــم اســــت؟ اگــــر نیســــت چــــرا و اگــــر هســــت چــــرا و آیــــا گونــــه ای بــــه نــــام ادبیــــات داســــتانی انقــــلاب اســــلامی امــــروز پــــا گرفتــــه اســــت یــــا نــــه.هــــر داســــتانی می توانــــد هــــم سیاســــی باشــــد و هــــم اقلیمــــی. امــــا مســــائل اقلیمــــی را از وجــــه مســــائل داســــتانی بررســــی می کنــــد. بایــــد ببینیــــم درونمایــــه اصلــــی داســــتان چــــه هســــت و خواننده 
وقتــــی کتــــاب را می خوانــــد، کــــدام  درونمایــــه و وجــــه  داســــتان در ذهنــــش تاثیــــر می گــــذارد. بلــــه داســــتان از نظــــر مخاطــــب قابــــل تقســــیم بندی اســــت. یــــك داســــتان ممکــــن اســــت بــــرای کــــودك و نوجــــوان نوشــــته شــــود، یــــك داســــتان ممکــــن اســــت از نظــــر به کارگیــــری عناصــــر داســــتانی مــــدرن یــــا کلاســــیك و غیــــره باشــــد یــــا از نظــــر تجربــــه نویســــنده و خواننــــده بــــا مســــائل، ممکــــن اســــت رئالیســــتی یــــا سورئالیســــتی یــــا رئالیســــم جادویــــی باشــــد و همــــه اینهــــا هســــت. ولــــی بــــه نظــــرم داســــتان بایــــد اول داســــتان باشــــد. انقــــلاب اســــلامی یــــك حادثــــه بــــزرگ سیاســــی - اجتماعــــی و تاثیرگــــذار در جنبه هــــای مختلــــف زندگــــی بــــود. شــــکی نیســــت در نگاهــــی بــــه گذشــــته تاثیــــر مســــتقیم تحــــولات سیاســــی بــــر روی ادبیــــات داســــتانی را می بینیــــم کــــه اگــــر نهضــــت مشــــروطه و تحــــولات فرهنگــــی اواخــــر دوره ناصــــری نبــــود، بــــه هیــــچ وجــــه مــــا شــــاهد رمان واره هایــــی از آخونــــدزاده، مراغــــه ای، طالــــب اف و اعتمادالســــلطنه  نبودیم. بــــه عنوان مثــــال اگر بحث شــــهروند و هویــــت ایرانــــی نبــــود، شــــاهد شــــکل گیری رمان هــــای تاریخــــی از میرزامحمدباقــــر خســــروی یــــا نصــــری نبودیــــم و اگــــر تحــــولات عمیــــق اجتماعــــی در دوره پهلــــوی اول نبــــود، شــــاهد رشــــد داســــتان های اجتماعــــی در کنــــار داســــتان های دیگــــر نبودیــــم. افــــرادی مانند مشــــفق کاظمــــی،  حجــــازی و ربیع انصــــاری در واقع انعکاس دهنده وضعیت اجتماعی - سیاسی دوره خودشان بودند  کــــه تبعیــــد رضاخــــان و ســــقوط دیکتاتــــوری ۱320و بعــــد از شــــهریور اتفــــاق افتــــاد، شــــاهد رشــــد مجــــدد داســــتان های سیاســــی و ظهــــور نویســــندگانی مثــــل بــــزرگ علوی، چوبــــك و جــــلال آل احمــــد بودیم که بــــه عنــــوان نمونــــه آثــــاری مثــــل «مدیــــر مدرســــه» یــــا «رمــــز سرگذشــــت کندوهــــا»ی جــــلال کــــه نقــــد آمــــوزش و پــــرورش و وضعیــــت صنعــــت  نوشــــته شــــد. در اواخر دهه 32 مــــرداد 28نفــــت بود، بعــــد از کودتــــای ، بــــا روی کار آمــــدن دموکرات هــــا، تاثیراتشــــان بــــر امــــور سیاســــی 30 موجــــب بــــه وجــــود آمــــدن آثــــاری مثــــل «نــــون والقلــــم» آل احمــــد و حتــــی «تنگســــیر» چوبــــك می شــــود.  بــــا اصــــول شــــش گانه و بعــــد ۴2در دوره پهلــــوی دوم در ســــال دوازده گانــــه انقــــلاب شــــاه و ملــــت، متعاقــــب آن رشــــد شهرنشــــینی، رشــــد طبقــــه متوســــط و تحــــولات دیگــــر روبــــه رو هســــتیم کــــه منجــــر بــــه اوج گرفتــــن رمان نویســــی در ایــــن دوره می شــــود. بــــه هــــر حــــال وقــــوع انقــــلاب اســــلامی تاثیــــرات و تحولاتــــی بــــه همــــراه دارد، بــــه طــــوری کــــه بســــیاری از رمان هــــای بعــــد از انقــــلاب اســــلامی، در ســــایه ادامــــه دوره هــــای گذشــــته امــــکان  نوشــــتن و انتشــــار نداشــــت. مطلــــب دیگــــر این کــــه بــــا نگاهــــی بــــه دوره هــــای قبــــل متوجــــه می شــــویم زمانــــی کــــه رئالیســــم  مطــــرح شــــد کســــی بــــا ۱320جادویــــی در ســــال آن آشــــنایی نداشــــت و کارپانتیــــه کوبایــــی در  این طــــور می گویــــد کــــه رئالیســــم ۱۹۴۹ســــال جادویــــی مختــــص نویســــندگان آمریکایــــی  با خلق و انتشار ۱۹67اســــت و بعد در ســــال  ســــال تنهایــــی» مارکــــز ایــــن ژانــــر بــــه قوام ۱00« می رســــد. یــــا مثــــلا در رئالیســــم سوسیالیســــتی، وقتــــی «مــــادر» ماکســــیم گورکــــی ســــال  نوشــــته می شــــود، اصــــلا حرفــــی از ۱۹06 رئالیســــم سوسیالیســــتی در میــــان نیســــت  توسط ۱۹33و تئوریزه شــــدن آن در ســــال خــــود ماکســــیم گورکــــی و البتــــه ژدانــــوف - وزیر فرهنگ دوره استالین - انجام می شــــود. امــــا وقــــوع انقــــلاب اســــلامی تاثیــــرات گوناگونــــی درپــــی داشــــت از جملــــه بــــر ادبیــــات داســــتانی کــــه رشــــد قابــــل توجــــه داســــتان های سیاســــی و دینــــی و همین طــــور رشــــد تعــــداد داستان نویســــان و به ویــــژه داستان نویســــان زن را می تــــوان ذکــــر کــــرد. مــــا تــــا ســــال  هجــــری شمســــی اصــــلا زن داســــتان نویس نداشــــتیم کــــه ایــــن ۱3۱0 را تحقیقــــات و مطالعــــات آقــــای میرعابدینــــی نشــــان داده اســــت. قبــــل از آن فخرالدولــــه دختــــر ناصرالدین شــــاه تنهــــا کســــی اســــت کــــه اســــمش مطــــرح می شــــود. آن هــــم بــــه دلیــــل کتابــــت «امیرارســــلان نامــــدار» کــــه نقیب الممالك طــــرح می کــــرد و او کتابــــت می کــــرد. اولیــــن داســــتان نویس زن ، ایراندخــــت تیمورتــــاش، دختــــر همــــان تیمورتــــاش ۱3۱0در ســــال معــــروف دوران رضاشــــاه بــــوده اســــت و عجیــــب این کــــه در ایــــن زمــــان پرداختــــن زنــــان بــــه داســــتان آنقــــدر بــــد تلقــــی می شــــده کــــه ایشــــان بــــه اســــم ایراندخــــت نوشــــته هایش را منتشــــر می کــــرده و هنــــوز جامعــــه آماده ایــــن مســــاله نبوده اســــت. دومیــــن داســــتان نویس زن دکتــــر زهــــرا خانلــــری یــــا کیــــا کــــه اولیــــن زنــــی بــــوده کــــه دکتــــرای ادبیــــات فارســــی گرفتــــه و داســــتان بلنــــد «پرویــــن و پرویــــز» را نوشــــته اســــت. در دوره هــــای بعــــد مثــــلا ســــیمین دانشــــور، ملکــــه بقایــــی کرمانــــی، مهین دخــــت دارابــــی، کیواندخــــت کیوانــــی، مریــــم ســــاوجی و ماه ســــیما، مهشــــید امیرشــــاهی، گلــــی ترقــــی، یلفانــــی و الی آخــــر. جالــــب اســــت کــــه انقــــلاب اســــلامی تاثیــــر بســــیار شــــگرفی در عــــادی  شــــدن ایــــن وضعیــــت و گســــترش  ۱5 ،۱33۹ تــــا ۱3۱0  زنــــان داســــتان نویس داشــــت. مــــا از ســــال داســــتان نویس زن داشــــتیم کــــه بــــرای اولین بــــار داســــتان  ۱8 نوشــــته اند. اگــــر بخواهیــــم مقایســــه کنیــــم؛ در برابــــر هــــر زن، مــــرد داســــتان نویس داشــــتیم. در دوره ســــومی کــــه آقــــای میرعابدینــــی تقســــیم بندی  نویســــنده زن بــــرای اولیــــن 370 ،۱380 تــــا ۱370می کننــــد؛ از بــــار داستان هایشــــان چــــاپ شــــده کــــه در برابــــر داستان نویســــان مــــردی کــــه در ایــــن دوره داستان هایشــــان را شــــروع می کننــــد، یــــك بــــه پنــــج اســــت.  ورود شــــخصیت های جدیــــد و موضــــوع و مفاهیــــم جدیــــد به ویــــژه در عرصــــه ادبیــــات جنــــگ و دفــــاع مقــــدس منجــــر بــــه افزایــــش انفجــــاری تیــــراژ کتــــاب در ســــال های اول، کاهــــش تدریجــــی و اســــفبار آن در دهه هــــای اخیــــر و چنددســــتگی در میــــان نویســــندگان به ویــــژه ایجــــاد فاصلــــه در بیــــن بخشــــی از داستان نویســــان و صاحب نظــــران قبــــل و بعــــد از انقــــلاب شــــد. البتــــه از نظــــر تئــــوری نیــــز بعــــد از انقــــلاب اســــلامی نگاه هــــای مختلفــــی راجــــع به رمــــان مطرح شــــد که نــــگاه آقای دکتــــر داوری، مرحــــوم مددپــــور یــــا حتــــی شــــهید آوینــــی هــــم متاثــــر از آن اســــت. خیلی هــــا اعتقــــاد دارنــــد کــــه ذات رمــــان در تضــــاد بــــا انقــــلاب اســــت. بــــه عنــــوان نمونــــه آقایــــان زرشــــناس و سرشــــار بحثــــی بــــه عنــــوان «داســــتان واقع گرایانــــه شــــیعی» مطــــرح کردنــــد یــــا دکتــــر محمــــد رودگــــر «رئالیســــم عرفانــــی» را اخیــــرا عنــــوان کــــرد. اعتقــــاد دارم بعــــد از انقــــلاب در ادبیــــات داســــتانی شــــاهد آرمان خواهــــی، هویت خواهــــی، ظلم ســــتیزی و ویژگی هایــــی مختــــص انقــــلاب بوده ایــــم، به ویــــژه غیرت ســــازی در بخــــش فقیــــر و غنــــی و خارجــــی و ایرانــــی داشــــته ایم و داســــتان های سیاســــی از دوره ای کــــه فکــــر می کنــــم آغــــازش بایــــد «بامــــداد خمــــار» باشــــد، افــــول پیــــدا می کنــــد. از ایــــن دوره داســــتان های اجتماعــــی و عامه پســــند قوی تــــر می شــــود و نــــگاه نویســــندگان متفــــاوت می شــــود و آرام آرام در دهــــه چهــــارم انقــــلاب مطالبه گــــری آرمانخواهــــی در شــــکل دیگــــری خــــودش را نشــــان می دهــــد. آثــــار بزرگــــی ماننــــد «رازهــــای ســــرزمین مــــن» نوشــــته آقــــای براهنــــی،  «ســــال های ابــــری» و «گرگ ســــالی» نوشــــته آقــــای فــــردی و «طوفــــان دیگــــری در راه اســــت» نوشــــته آقــــای شــــجاعی انتشــــار پیــــدا کردنــــد و الان فکــــر می کنــــم برخــــی از ایــــن کتاب هــــا اجــــازه انتشــــار نداشــــته باشــــند، چراکــــه سیاســــتگذاران و ســــهامداران اصلــــی درپــــی طــــرح نــــوع خاصــــی از انقــــلاب بودنــــد. در انقــــلاب اســــلامی مجموعــــه ای از انســــان های مختلــــف از بــــازاری و چریــــك گرفتــــه تــــا حزب اللهــــی صددرصــــد و حتــــی غیرمومــــن هــــم حضــــور داشــــتند، امــــا برخــــی می  خواســــتند ایــــن نســــبت را به هــــم بزننــــد و بــــه نفــــع خودشــــان انقــــلاب را مصــــادره کننــــد. ایــــن هــــم از نظــــر بنــــده یکــــی از دلایــــل انحصــــار ادبیــــات انقــــلاب می توانــــد باشــــد. یــــا ایــــن مســــاله کــــه بــــا توجــــه بــــه ذات رمــــان کــــه دارای نــــو آوری، عــــدم قطعیــــت و مخالفــــت بــــا ســــنت گرایی اســــت، آیــــا انقــــلاب اســــلامی می توانــــد محتوایــــش را در رمــــان بریــــزد؟ برخــــی مثــــل دکتــــر رضــــا داوری یــــا مرحــــوم مددپــــور اعتقــــاد داشــــتند کــــه در ظــــرف رمان دیــــن و اســــلام یــــا انقــــلاب نمی گنجد. ایــــن هــــم می توانــــد یکــــی از دلایــــل باشــــد.  ســــال بعــــد از انقــــلاب رســــیدیم کــــه در بررســــی ۴0بــــه داســــتان های ایــــن دوره، بــــه نظــــر می رســــد موضوعــــات سیاســــی مربــــوط بــــه درگیری هــــای مبــــارزان مســــلح، بیشــــترین نقــــش را داشــــته و غیرت ســــازی در دو بعــــد داخلــــی و خارجــــی، در ادبیــــات داســــتانی بعــــد از انقــــلاب نمــــود بــــارزی دارد. در دهــــه اول؛ آرمان گرایــــی، هویت یابــــی، رشــــد ادبیــــات داســــتانیمذهبــــی، رشــــد احساســــات گرایی انقلابــــی، تحــــول بــــر مضمــــون، تنــــوع وســــیع موضوعــــات و شــــخصیت ها، تیپ هــــای داســــتانی جدیــــد و نگرشــــی نــــو بــــه شــــخصیت و منزلــــت زن از ویژگی هــــای مطــــرح شــــده اســــت. در زمینــــه فنــــون و ادبیــــات داســــتانی، ضعــــف در آثــــار نوقلمــــان ابتدایــــی کامــــلا واضــــح اســــت. ســــیاه نمایی مطلق در شــــخصیت دشــــمن در دهــــه اول کامــــلا وجــــود دارد. اگــــر اشــــتباه نکــــرده باشــــم، آثــــار اولیــــه بیشــــتر واقع گرایانــــه و کلاســــیك بــــوده کــــه در دهه هــــای بعــــد متفــــاوت می شــــود. در دهــــه دوم؛ تجربه گرایــــی همــــراه بــــا فردیت گرایــــی، رونــــق نســــبی بــــازار نشــــر و تجدیدچــــاپ بســــیاری از آثــــار بعــــد از انقــــلاب، موجــــب می شــــود تــــا اقبــــال جامعــــه نســــبت بــــه کارهــــای قبلــــی دوبــــاره برگــــردد. برخــــی چهره هــــای خارجــــی در ایــــن دوره مطــــرح می شــــوند. اســــتعداد خلــــق موضوعاتــــی چــــون جنــــگ بــــا نگاهــــی متفــــاوت و همین طــــور داســــتان های عامه پســــند، آرام آرام پــــا می گیــــرد. در دهــــه ســــوم؛ تردیــــد در آرمان هــــا، به ویــــژه موضوعاتــــی چــــون انقــــلاب، جنــــگ و مطالبــــه آرمان هــــای انقــــلاب در کارهــــای مختلــــف مشــــاهده می شــــود. در دهــــه چهــــارم؛ افــــول ادبیــــات اقلیمــــی، رونــــق ادبیــــات شــــهری، طــــرح موضوعــــات مختلــــف، رشــــد قابــــل توجــــه نوشــــتن موضوعــــات اجتماعــــی و افــــول قابــــل توجــــه نوشــــتن از سیاســــت مشــــهود اســــت. داســــتان های کوتــــاه ســــال گذشــــته را کــــه نــــگاه می کــــردم، آثــــار سیاســــی بســــیار انگشت شــــمار بــــود و بیشــــتر داســــتان انقلابــــی مســــائل خانوادگــــی، به خصــــوص مســــاله مهاجــــرت بــــود. در دهــــه اول نیــــز در مــــورد مهاجــــرت آثــــاری ماننــــد: «ثریــــا در اغمــــا» یــــا «راه دراز اســــتانبول» را داشــــتیم، امــــا در دهــــه اخیــــر کارهایــــی مثــــل «بی وطــــن» آقــــای امیرخانــــی یــــا «همیــــن امشــــب برمی گردیــــم» پیمــــان اســــماعیلی، نــــگاه خاصــــی دارد. وقتــــی نــــگاه می کنیــــم  ســــال و آثــــاری کــــه در ایــــن حــــوزه نوشــــته شــــده؛ از نظــــر ۴0بــــه ایــــن نــــوع نــــگاه و به کارگیــــری عناصــــر داســــتانی، بــــه هــــر حــــال ســــیر و تغییراتــــی داشــــته اند. اســــامی ای کــــه گفتــــم را در کنــــار آثــــاری ماننــــد: «بچه هــــای کارون» احمــــد دهقــــان، «آواز بلند» عزتی پاك، «شــــبی که جرباســــك نخواند» خانیان، «عاشاقنه های یونس در شکم ماهی» خانیان، «هســــتی» فرهــــاد حســــن زاده، کارهــــای خانــــم بابامرنــــدی، نــــورا حق پرســــت، شــــاه آبادی، آقــــای بایرامــــی، امیریــــان و آثــــاری از ایــــن دســــت در حــــوزه ادبیــــات کــــودك و نوجــــوان بگذاریــــد، اینهــــا نشــــان می دهــــد کــــه ســــیر ادبیــــات در ایــــن ســــال ها تفاوت هایــــی بــــا کارهــــای اولیــــه داشــــته اســــت. تمایــــل دارم ســــخن کوتاهــــی نیــــز درمــــورد زمینــــه  ظهــــور رمــــان در غــــرب، این کــــه چــــرا تولــــد رمــــان در ایــــران این قــــدر بــــه طــــول انجامیــــد و نیــــز بعــــد از انقــــلاب باتوجــــه بــــه ایــــن محورهــــا چــــه اتفاقاتــــی افتــــاد داشــــته باشــــم. محورهــــای مذهبــــی مثــــل پروتستانتیســــم کــــه افــــراد مختلفــــی در آن حضــــور دارنــــد و بعــــد ترجمــــه متــــون قدیمــــی کــــه ابتــــدا در ســــطوح کلیســــا بــــود، موجــــب چندصدایــــی شــــد و هــــرگاه مــــا شــــاهد حضــــور کســــانی در حوزه هــــای فرهنگــــی بوده ایــــم کــــه اعتقــــاد بــــه چندصدایــــی داشــــته اند، انتشــــار آثــــاری را شــــاهد بوده ایــــم. از طرفــــی ســــفرهای اکتشــــافی و رشــــد تجــــارت در غــــرب یکــــی از دلایــــل رشــــد رمــــان بــــوده اســــت. تغییــــر فلســــفی بــــه ســــمت خردگرایــــی و عقل گرایــــی کــــه می توانــــم بگویــــم در جامعــــه مــــا در دوره هــــای اولیــــه ماننــــد دوران ناصــــری؛ میرزاملکــــم خــــان و افــــراد دیگــــری آمدنــــد و تاثیــــر خــــود را گذاشــــتند و البتــــه افــــول فئودالیســــم و رشــــد کاپیتالیســــم، گســــترش صنعــــت چــــاپ و رشــــد شهرنشــــینی  ۱۹۱۴ تــــا ۱۹00نیــــز موثــــر بــــوده و جالــــب اســــت بدانیــــم کــــه از ســــال  میلیــــون ۱0 شمســــی)، جمعیــــت ایــــران ۱2۹3 تــــا ۱27۹میــــلادی ( درصــــد 20 درصــــد و 5۴ درصــــد، روســــتایی 25 نفــــر - جمعیــــت ایلــــی هــــزار 5۴0، تهــــران ۱۹۱8جمعیــــت شــــهری - بــــوده اســــت. ســــال ، پنــــج میلیــــون نفــــر 56، دو و نیــــم میلیــــون و ســــال ۴۹نفــــر، ســــال جمعیــــت داشــــته و این کــــه رشــــد شهرنشــــینی، گســــترش دانشــــگاه ها و گســــترش دانش آموخته هــــای دانشــــگاهی، آزادی زنــــان در غــــرب و نمــــودش در جامعــــه مــــا چــــه تاثیــــری برجــــای گذاشــــته، جــــای بحــــث فراوانــــی دارد. انقــــلاب اســــلامی و همین طــــور دفــــاع مقــــدس، تاثیــــر شــــگرفی بــــر خلــــق ادبیــــات داشــــته، منتهــــا نگاه هــــای مختلفــــی از جانــــب دســــت اندرکاران و سیاســــت گذاران مســــائل فرهنگــــی و متعاقــــب آن برخــــی داستان نویســــان، مطــــرح بــــوده اســــت. هــــرگاه داســــتان توانســــته خــــودش را از یــــوغ و فشــــار مســــائل سیاســــی بیــــرون بیاورد و بــــه اصــــل ادبیــــات بپــــردازد، حتی اگــــر بــــه انقــــلاب یــــا جنــــگ پرداخته، حاصــــل آن، کاری هنرمندانه تــــر بــــوده اســــت و هــــرگاه بــــا نــــگاه رســــمی روبــــه رو بــــوده، متاســــفانه کار مانــــدگاری خلــــق نشــــده اســــت. اگــــر ادبیــــات انقــــلاب واقعــــا جهانــــی نشــــده دلیلــــش ایــــن نیســــت کــــه ویژگی هــــای لازم را نــــدارد؛ دلیلــــش کســــانی هســــتند کــــه متولــــی ایــــن زمینــــه بودنــــد. مقصــــر کســــانی هســــتند کــــه مثــــلا در زمینــــه ترجمــــه ایــــن آثــــار قــــدم برنداشــــتند. ادبیــــات داســــتانی مــــا نــــه شــــانه بــــه شــــانه آثــــار بــــزرگ جهــــان بلکــــه در حــــد و انــــدازه خــــودش رشــــد کــــرده، امــــا آنــــان کــــه بایــــد کمــــك می کردنــــد کــــه ایــــن آثــــار جهانــــی شــــود؛ وظیفه شــــان را درســــت انجــــام ندادنــــد. کــــه دلایــــل متعــــددی دارد. آثــــار قــــوی را بــــا زبــــان اصلی شــــان نخوانــــده ام ولــــی آن هایــــی هــــم کــــه خوانده انــــد و مــــن بــــا آن هــــا صحبــــت کــــرده ام می گوینــــد کــــه واقعــــا در حــــق ادبیــــات داســــتانی مــــا اجحــــاف و ظلــــم می شــــود و تلاشــــی کــــه بایــــد بشــــود، نشــــده اســــت. متاســــفانه رویکــــرد کلــــی متولیــــان فرهنگــــی مــــا این گونــــه اســــت کــــه وقتــــی اندیشــــمندی مســــتقل می نویســــد، احســــاس خطــــر می کننــــد. بــــه همیــــن دلیــــل امــــروز بــــا نســــلی مواجــــه هســــتیم کــــه پســــرخاله بســــیاری از هنرپیشــــه ها و بازیگــــران فوتبــــال را می شناســــد ولــــی از میــــراث ادبــــی خــــودش بی اطــــلاع اســــت و ایــــن نهایتــــا آســــیبش بــــه خــــود متولیــــان برمی گــــردد و متاســــفانه دریــــغ کــــه نــــرود میــــخ آهنیــــن در ســــنگ.

بیشتر بخوانید

نظرات بینندگان

نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، موارد مغایر با آموزه‌های دین مبین اسلام باشد منتشر نخواهد شد.

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.