دوشنبه 26 فروردین 1398 10:39

پرونده ای درباره ی بسیج مستضعفین؛ نهضتِ جوانمردانِ انقلاب

ب

آذرماه سال 1358 ، زمانی که امام خمینی(ره) فرمان تشکیل بسیج مستضعفین را صادر کرد، هیچ کس از روزهای پرآشوب و فتنه هایی که دشمنان داخلی و خارجی برای این کشور در سر داشتند خبر نداشت، اما افقِ نگاه امام (ره) به جایی بود که هیچ چشمی از آن تصویری نداشت. تشکیل بسیج مستضعفین، هم در ایران و هم در کشورهایی که چشم به انقاب اسامی ایران دوخته بودند به نوعی ایجاد یک روش مبارزه با ظلم و استکبار بوده و هست. سرو همزمان با روزهای تقویمیِ بسیج، صفحاتی را به آن اختصاص داده است.

طرح ایده ی بسیج مردمی توسط حضرت امام خمینی)ره(

سیر تَطَور بسیج عمومی

مسجد در اسالم اولین مرکزی است که توسط پیامبر)ص( و در روزهای نخست تشکیل حکومت اسالمی بنا نهاده است و به عنوان پایگاهی معنوی - اجتماعی کارکردهای گسترده ای داشته که با هیچ پایگاه مردم نهادی در طول تاریخ قابل قیاس نیست. پیامبر)ص( مسجد را ستاد برنامه ریزی در اسالم پایه گذاری کردند و از آن طریق امور جاری مسلمان و حکومت اسالم را اداره م یفرمودند. با بررسی تاریخ سیاسی و مبارزاتی تمدن اسالم، درمی یابیم تمام غزوات ایشان اسالمی از پایگاه مساجد آغاز شده است و همچنین مبارزات اجتماعی امامان)ع( و انقلا بها و جنبش های آزاد یبخش در جهان اسلام از همین پایگاه ها طرح ریزی شده است. امام خمینی)ره( نیز که مردم را علیه حکومت ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران برانگیخت، توده های میلیونی را از طریق مساجد گردآوری نمود. ایشان مکرر در بیاناتشان، به این امر اذعان
داشتند ه مچنا نکه فرمودند: «مسجد مرکز تبلیغ است، در صدر اسالم از همین مسجدها جیش ها، ارت شها راه می افتاده، مسجد مرکز تبلیغ احکام سیاسی اسالم بوده است » مسجد در تفکر امام به عنوان مرکز تجهیز نیرو، دژ محکم، محل تشکل جوانان و مردم، مرکز قیام، مرکز بسیج عمومی است تا سنگری باشد برای اسلام. رویکرد امام)ره( به مسجد به عنوان کانونی برای بسیج و سازماندهی حرکتهای مقاومت
جویانه اسامی علیه مستکبران و مستبدان و محلی برای افزایش ارتباطات، آگاهی بخشی و آموزش دهی به منصه ظهور م یرساند که سرانجام چند ماه بعد از حمله حزب بعث به ایران ایشان در تاریخ 5 آذر 1358 دستور تشکیل بسیج مستضعفین را صادر کردند و فرمودند: «قضیه بسیج ، همان مساله ای است که در صدر اسلام بوده است، این مساله جدید نیست، در اسام سابقه داشته است و چون مقصد ما اسام
است، باید هر جوانی یک نیرو باشد برای دفاع از اسام و همه مردم و هر کسی در هر شغلی که هست مهیا باشد برای جلوگیری از کفر و هجوم بیگانگان. » بسیج عمومی نوعی فرآیند اجتماعی است که موضوع
مشارکت تود های اقشار مردم و اقدام عمومی در فعالیت های سیاسی - اجتماعی را در برم یگیرد که از پیش شر طهای ایجاد تعادل یا عدم تعادل در سیستم سیاسی به شمار می رود. تبدیل مردم به شهروندان فعال، موجب افزایش ظرفیت نظام سیاسی در پاسخگویی به تقاضاها و مشکلات اجتماعی م یگردد. روحانیت به لحاظ تاریخی نشان داده است که از مهمترین عوامل بسیج کننده، حمایت کننده و حرکت دهنده  جامعه به سوی ارزش های سیاسی است و به تعبیر امام خمینی)ره(، «آن که ملت را بسیج کرد، آن روحانیون بودند ». در نظام شیعه، روحانیت به واسطه وجود مساله تقلید، نوعی رابطه معنوی میان توده
مردم و رهبران مذهبی ایجاد شده است. به طوری که مردم تحت دستورات و نظرات رهبری مذهبی مسجد در اسالم اولین مرکزی است که توسط پیامبر)ص( و در روزهای نخست تشکیل حکومت اسالمی بنا هاده است و به عنوان پایگاهی معنوی - اجتماعی کارکردهای گسترده ای داشته که با هیچ پایگاه مردم نهادی در طول تاریخ قابل قیاس نیست. پیامبر)ص( مسجد را ستاد برنامه ریزی در اسالم پایه گذاری کردند و از آن طریق امور جاری مسلمان و حکومت اسالم را اداره م یفرمودند. با بررسی تاریخ سیاسی و مبارزاتی تمدن اسالم، درمی یابیم تمام غزوات ایشان اسالمی از پایگاه مساجد آغاز شده است و همچنین مبارزات اجتماعی امامان)ع( و انقلا بها و جنبش های آزاد یبخش در جهان اسلام از همین پایگاه ها طرح ریزی شده است. امام خمینی)ره( نیز که مردم را علیه حکومت ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران برانگیخت،
توده های میلیونی را از طریق مساجد گردآوری نمود. ایشان مکرر در بیاناتشان، به این امر اذعان داشتند ه مچنا نکه فرمودند: «مسجد مرکز تبلیغ است، در صدر اسالم از همین مسجدها جیش ها، ارت شها راه می افتاده، مسجد مرکز تبلیغ احکام سیاسی اسالم بوده است » مسجد در تفکر امام به عنوان مرکز تجهیز نیرو، دژ محکم، محل تشکل جوانان و مردم، مرکز قیام، مرکز بسیج عمومی است تا سنگری باشد برای
اسام. رویکرد امام)ره( به مسجدبه عنوان کانونی برای بسیج و  سازماندهی حرکتهای مقاومت جویانه اسامی علیه مستکبران و مستبدان و محلی برای افزایش ارتباطات، آگاهی بخشی و آموزش دهی به منصه ظهور م یرساند که سرانجام چند ماه بعد از حمله حزب بعث به ایران ایشان در تاریخ 5 آذر 1358 دستور تشکیل بسیج مستضعفین را صادر کردند و فرمودند: «قضیه بسیج ، همان  مساله ای است که در صدر اسلام بوده است، این مساله جدید نیست، در اسام سابقه داشته است و چون مقصد ما اسام است، باید هر جوانی یک نیرو باشد برای دفاع از اسام و همه مردم و هر کسی در هر شغلی که هست مهیا باشد برای جلوگیری از کفر و هجوم بیگانگان. » بسیج عمومی نوعی فرآیند اجتماعی است که موضوع مشارکت تود های اقشار مردم و اقدام عمومی در فعالیت های سیاسی - اجتماعی را در برم یگیرد که از پیش شر  های ایجاد تعادل یا عدم تعادل در سیستم سیاسی به شمار می رود. تبدیل مردم به شهروندان فعال، موجب افزایش ظرفیت نظام سیاسی در پاسخگویی به تقاضاها و مشکلات اجتماعی م یگردد. روحانیت به لحاظ تاریخی نشان داده است که از مهمترین عوامل بسیج کننده، حمایت کننده و حرکت دهنده جامعه به سوی ارزش های سیاسی است و به تعبیر امام خمینی)ره(، «آن که  ملت را بسیج کرد، آن روحانیون بودند ». در نظام شیعه، روحانیت به واسطه وجود مساله تقلید، نوعی رابطه معنوی میان توده مردم و رهبران مذهبی ایجاد شده است. به طوری که مردم تحت دستورات و نظرات رهبری مذهبی  فرآیند را اندیشه ای فرا زمینی م یدانند و م یگویند: «تشکیل بسیج در نظام جمهوری اسامی ایران یقینا از برکات و الطاف جلیۀ خداوند تعالی بود که بر ملت عزیز و انقاب اسامی ایران ارزانی شد ». امام)ره(به یک بسیج فراگیر معتقد بودند و در مورد گستردگی بسیج فرمودند: «ملتی که در خط اسام ناب محمدی)ص( و مخالف با استکبار و پو لپرستی و تحجرگرایی و مقد سنمایی است، باید همۀ افرادش بسیجی باشند و فنون نظامی و دفاعی لازم را بدانند، چرا که در هنگامۀ خطر ملتی سربلند و جاوید است که اکثریت آن آمادگی لازم رزمی را داشته باشد ». امام دو مهارت را برای بسیج لازم می دانند؛ یکی مهارت بر آموزه های اسامی و دیگری فراگرفتن فنون نظامی.امام این مساله را به بسیج طلبه  و دانشجو پیوند می زنند و این مجموعه یک پازل را م یچیند و می فرمایند: «امروز یکی از ضرور یترین تشکل ها، بسیج دانشجو و طلبه است. طلاب علوم دینی و دانشجویان دانشگاه ها باید با تمام توان خود در مراکزشان از انقلاب و اسلام دفاع کنند و فرزندان بسیجی ام در این دو مرکز، پاسدار اصول تغییرناپذیر «نه شرقی و نه غربی » باشند. امروز دانشگاه و حوزه از هر محلی بیشتر به اتحاد و یگانگی احتیاج دارند. فرزندان انقلاب به هیچ وجه نگذارند ایادی امریکا و شوروی در آن دو محل حساس نفوذ کنند. تنها با بسیج است که این مهم انجام م یپذیرد. مسائل  عتقادی بسیجیان به عهدۀ این دو پایگاه علمی است. حوزۀ علمیه و دانشگاه باید چهارچوب های اصیل اسلام ناب محمدی را در اختیار تمامی اعضای بسیج قرار دهند ». این نشان می دهد که ایشان خطر نفوذ شرق و غرب را متوجه حوزه هم م یدانند و می خواهند بسیج طلبه و دانشجو محل تغذیه فکری سایر بسیجیان هم باشد. به فرموده امام)ره( « بسیج شجره طیبه و درخت تناور و پر ثمری است که شکوفه های آن
بوی بهار وصل و طراوت یقین و حدیث عشق م یدهد، بسیج مدرسه عشق و مکتب شاهدان و شهیدان گمنامی است که پیروانش بر گلدسته های رفیع آن، اذان شهادت و رشادت سر داد هاند. بسیج میقات پا  برهنگان معراج اندیشه پاک اسلامی است که تربیت یافتگان آن، نام و نشانی در گمنامی و بی نشانی گرفته اند » مهمترین سَر مشق امام خمین ی)ره( انگیز هی دفاعی و گسترش فرهنگ شهادت طلبی در مدرسه
عشق بود. اگر حضور سی لآسای بسیجیان در جبه هها نبود، یقینا سرنوشت جنگ تحمیلی به نفع ما رقم نم یخورد. عشق و ارادت و ب یتوقعی و گمنامی در راه وصال، آن اندازه در نیروهای بسیج اوج گرفت که امام راحل)ره( را به بیان کلماتی در وصف آنان وادار کرد که صفات فرشتگان و کروبیان ملکوت است. امام)ره( در ادبیات خود تعابیر عاطفی زیادی در مورد بسیج بکار برد هاند. ایشان می گفتند «من همواره به خلوص و صفای بسیجیان غبطه م یخورم » و جای تعجب دارد که با آ نکه خودشان قافله سالار بسیجیان بودند م یگویند « از خدا می-خواهم که مرا با بسیجیانم محشور گرداند، چرا که در دنیا افتخارم این  است که خود بسیج یام .» اگر به دنبال محبو بهای امام)ره( در این دنیا باشیم، از معدود محبوبهای ایشان بسیجیان بودند. بسیج یهایی که نشان در ب ینشانی و گمنامی دارند و برای خدا از اسلام بزرگ دفاع م یکنند و این امام)ره( است که بسیج را به این خاطر بزرگ م یداند که مهر اخلاص خورده است.این گونه رفتار و آداب عرفانی پیر و مرادی در مورد بسیج با پدید های ب هنام فرهنگ روبرو هستیم. فرهنگ بسیجی! منابع و مآخذ در دفتر نشریه موجود است.

بیشتر بخوانید

  • «عوض حیدرپور » عضو سابق کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی؛ الگوهای مقاومتی و فرهنگی بسیج

    «عوض حیدرپور » عضو سابق کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی؛ الگوهای مقاومتی و فرهنگی بسیج

    شکل گیری بسیج در زمان جنگ تحمیلی و با هدایت امام خمینی)ره( تحول شگرفی را در ساختار تشکلات مردمی که در زمان جنگ فعال بودند ایجاد کرد. قاعدتا این نهاد در حال حاضر از مهم ترین و ارزشمندترین ارگان هایی که در کشورمان وجود دارد.

  • دستاوردهای حوزه را دانشگاه می تواند علمی کند

    دستاوردهای حوزه را دانشگاه می تواند علمی کند

    «آیت الله سید یوسف طباطبایی نژاد » عضو مجلس خبرگان رهبری در گفت وگو با سرو به مناسبت سالروز وحدت حوزه و دانشگاه؛

  •  بررسی تاثیرات جنگ ویتنام بر سینمای آمریکا؛ کابوی ها در باتلاق ویت کنگ ها

    بررسی تاثیرات جنگ ویتنام بر سینمای آمریکا؛ کابوی ها در باتلاق ویت کنگ ها

    جنـــــگ ویتنـــــام بیـــــن ســـــال های 1975 تـــــا 1955 رخ داد. دوایـــــت دیویـــــد آیزنهـــــاور رئیـــــس جمهـــــور وقـــــت آمریـــــکا بـــــا سیاســـــت جلوگیـــــری از گســـــترش و کنتـــــرل کمونیســـــت در ویتنـــــام جنوبـــــی پـــــا بـــــه عرصـــــه جنـــــگ بـــــر علیـــــه ویتنـــــام شـــــمالی گذاشـــــت. سیاســـــتی کـــــه نـــــه تنهـــــا پیـــــروزی بـــــرای آن هـــــا در بـــــر نداشـــــت بلکـــــه زمینه ســـــاز آثـــــار مخربـــــی بـــــر پیکـــــره ی ارتــ

  • كمك‌های كشورهای منطقه به عراق در طول جنگ تحمیلی

    كمك‌های كشورهای منطقه به عراق در طول جنگ تحمیلی

    این واقعیت كه كمكهای تسلیحاتی و اطلاعاتی كشورهای عربی به عراق در جریان جنگ تحمیلی علیه ایران اگر از كمكهای نظامی كشورهای غربی و اروپایی بیشتر نبوده كمتر هم نبوده است، بر هیچ كس پوشیده نیست.

نظرات بینندگان

نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، موارد مغایر با آموزه‌های دین مبین اسلام باشد منتشر نخواهد شد.

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.