سه شنبه 22 شهریور 1401 21:49

نمایه دیدارهای دیپلماتیک امام خمینی(ره) در بازه زمانی شروع انقلاب اسلامی تا آغاز جنگ تحمیلی دیدارهایی برای تبیین پارادایم جهانی انقلاب اسلامی

س

از مولف ههای مهم پارادایم انقاب اسامی، اصول سیاست خارجی جمهوری اسامی ایران است که پلتفرم آن براساس دیدگا ههای بلند عمار کبیر انقلاب اسامی امام خمینی)ره( تنظیم و اجرا شده است. بررسی دیدارها و ملاقات های متعدد امام)ره( در حد فاصل پیروزی انقاب اسامی تا شروع جنگ تحمیلی به عنوان یک قطعه مهم از شک لگیری نظام اسامی ب هخوبی نشان دهنده ی مدیریت حساب شده و هدفگذاری شده از سوی امام خمینی)ره( است.

از مولف ههای مهم پارادایم انقاب اسامی، اصول سیاست خارجی جمهوری اسامی ایران است که پلتفرم آن براساس دیدگا ههای بلند عمار کبیر انقلاب اسامی امام خمینی)ره( تنظیم و اجرا شده است. بررسی دیدارها و ملاقات های متعدد امام)ره( در حد فاصل پیروزی انقاب اسامی تا شروع جنگ تحمیلی به عنوان یک قطعه مهم از شک لگیری نظام اسامی ب هخوبی نشان دهنده ی مدیریت حساب شده و هدفگذاری شده از سوی امام خمینی)ره( است.از مولف ههای مهم پارادایم انقاب اسامی، اصول سیاست خارجی جمهوری اسامی ایران است که پلتفرم آن براساس دیدگا ههای بلند معمار کبیر انقلاب اسامی امام خمینی)ره( تنظیم و اجرا شده است. بررسی دیدارها و ملاقات های متعدد امام)ره( در حد فاصل پیروزی انقاب اسامی تا شروع جنگ تحمیلی به عنوان یک قطعه مهم از شک لگیری نظام اسامی ب هخوبی نشان دهنده ی مدیریت حساب شده و هدفگذاری شده از سوی امام خمینی)ره( است. این گزارش به شرح دیدارهای خارجی یا مرتبط با مسائل بی نالمللی در محضر نور می پردازد که از معبر آن می توان هندسه ی سیاست خارجی حضرت امام)ره( را تا حدودی کشف و بستری را برای تحلیل عمیق تر فراهم کرد. بررسی این دیدارها و بازخوانی مواضع امام خمینی)ره( در حوزه بین الملل نشان می دهد که دکترین سیاست خارجی امام شامل این اصول بوده است: وحدت جهان اسام، دفاع از استقلال ایران و اجرای سیاست نه شرقی نه غربی، دفاع از مستضعفان عالم و حمایت از گرو ههای مقاومت، صدور انقلاب اسامی، مقابله با ظلم و نفی سلطه گری. یکی از شبه ههای تاریخ انقاب آن است که به اصطلاح با کانالیزه شدن دیدارهای امام سیاست های کلی انقاب توسط افراد دیگری به نام امام اجرا می شد؛ اما گستردگی دیدارها و بیان مواضع صریح و مبنایی و نوع ملاقات ها نشان م یدهد که امام)ره( در قله تحرکات انقاب با درایت الهی خود و با قوت و استحکام دکترین سیاست خارجی ایران را تبیین و شخصا نیز مدیریت می کردند. گرچه در مرحله اجرا از مشورت اهل فن بهره می برند. دکتر علی ا کبر ولایتی، وزیر امور خارجه اسبق ایران درباره سیاست های حضرت امام)ره( در حوزه خارجی می گوید: «امام خمینی)ره( در مسائل کلان و مهم اهل مشورت بودند، تصمیم اولیه کار از جانب خود امام بود، اما مشور تهایی هم انجام م یشد. » در یک جمع بندی از دیدارهای رسمی و ملاقات های خصوصی امام خمینی)ره( در حوزه دیپلماسی و بین المللی در حد فاصل پیروزی انقاب اسامی تا شروع جنگ تحمیلی م یتوان این دیدارها را در پنج گروه اصلی دست هبندی کرد: ƒ دیدارهای رسمی با سفرا و مقامات ارشد دولت ها حضرت امام گرچه قبل از ورود به ایران در نوفل لوشاتو نیز دیدارهای سیاسی خارجی متعددی داشتند، اما پس از ورود به میهن اسامی در قامت رهبری ایران اسامی همواره سفرا و مقامات خارجی را به حضور پذیرفته و ضمن استماع گزار شهای ایشان به تبیین سیاست های جدید ایران م یپرداختند. دیدار با سفرای شوروی، الجزایر، کره جنوبی، پا کستان، دانمارک، چکسلوا کی، مغرب، لیبی، بنگلادش، یمن شمالی، عمان، نیوزیلند، سوریه و کره شمالی و نیز پذیرفتن وزیر خارجه یا هیات های بلندپایه از کشورهای کوبا، ترکیه، سودان، نیوزیلند، کویت، اردن، عربستان، سوریه و نمایندگان مجلس فرانسه، تونس و یوگساوی نمون های از این دیدارهاست. البته در این فاصله زمانی برخی مقا مهای بی نالمللی نیز با معظم له دیدار داشتند مانند دیدار با حبیب شطی، دبیر کل کنفرانس اسامی در 17 خرداد 1359 یا دیدار با فرستاده مخصوص ژان پل دوم رهبر کاتولیک های جهان یا دیدارهایی با عموم سفرا. در مجموع طی 20 ماه نخست انقاب اسامی حضرت امام 45 دیدار ثبت شده با سفرا و مقامات ارشد حداقل 24 کشور دنیا داشت هاند. ƒ دیدار با وزیر خارجه، سفرای ایران از آنجا که حضرت امام سفرای اعزامی ایران به کشورهای مختلف را سفیران انقاب و زبان گویای جمهوری اسامی در عرصه بی نالملل م یدانستند، همواره سفرای اعزامی را به حضور پذیرفته و رهنمود می فرمودند. در حد فاصل آغاز انقاب اسامی تا شروع جنگ تحمیلی، سفرای ایران در کشورهای سوئد، کویت، عراق، سوریه، ژاپن، شوروی، فرانسه و انگلیس )کاردار( از جمله کسانی هستند که اجازه ملاقات با امام رایافتند که البته برخی از این سفرا به دلیل اهمیت  وزه و گزارش دهی مستقیم دفعات بیشتری خدمت رهبر انقلاب شرفیاب می شدند. آنچنا نکه سیدمحمود دعایی سفیر ایران در عراق در این بازه زمانی حداقل شش بار خدمت امام رفته و تحرکات عراق را گزارش کرده است یا سفیر ایران در شوروی چندین بار به محضر امام رسیده و تعامات حوزه کاری خود را گزارش کرده است یا حسن روحانی سفیر وقت ایران در سوریه نیز فرصت بیشتری برای ارائه گزارش داشته است. وزیران خارجه ایران )ابراهیم یزدی، ابوالحسن بن یصدر و صادق قطب زاده( عاوه بر دیدارهای عمومی حداقل 20 بار با حضرت امام دیدار خصوصی داشت هاند که نشان از پیگیری مداوم ایشان برای رصد سیاس تهای خارجی است. همچنین عموما هیات های اعزامی از جمهوری اسامی ایران قبل از ماموریت به محضر امام رفته و از رهنمودهای ایشان بهره م یجستند از این دست دیدارها م یتوان به هیات اعزامی ایران به ششمین کنفرانس کشورهای غیر متعهد در هاوانا ) 4 شهریور 1358 ( و هیات اعزامی به کنفرانس اندیشه اسامی الجزایر ) 5 شهریور 1359 ( و شرک تکنندگان در کنفرانس «زن » در کپنهاگ ) 29 شهریور 1359 ( اشاره کرد. ƒ دیدار با مسلمانان و روحانیون منطقه عطش مسلمانان منطقه برای زیارت چشمه نور و شنیدن قرائت راستین اسام و ادراک آموزه های واقعی مکتب انقاب به دور از التقاط و انحراف باعث شکل گیری دیدارهای مکرر مسلمانان منطقه و جهان با زعیم عالیقدر شیعه شده بود. دیدار علمای پا کستان و جماعت اسامی پا کستان در 11 اسفند 57 ، دیدار با روحانیون و شورای منتخب هال احمر امارات در همین روز، دیدار با مسلمانان بحرین در 12 تیر 58 ، دیدار با مسلمانان دبی در 7 اردیبهشت 58 ، دیدار با مسلمانان هند در 24 اردیبهشت 58 ، دیدار با روحانیون و مسلمانان کراچی و هیات معتبر علمای امامیه این کشور در 29 اردیبهشت 58 و نیز تکرار آن با سایر مسلمان این کشور در 28 و 29 تیر و اول آذر همین سال دیدار با گروه های مسلمانان لبنان در 3 مرداد 58 و دیدار با مسلمانان بنگلادشی در 12 آبان 58 ، نمون ههایی از این نوع ملاقات های حضرت اما م)ره( است. ƒدیدار با نهضت های آزادی بخش و گروه های مقاومت پیروزی انقاب اسامی الگویی ب ینظیر برای همه نهضت های آزاد یبخش بود تا به تداوم مقاومت ایمان بیاورند. از سویی از آرمان های امام و انقلاب اسامی  دور انقاب و حمایت از این نهضت ها بوده، آنچنان که حتی تشکیلاتی خودجوش دراین باره تشکیل یافته بود. از شروع انقاب اسامی گرو ههای مختلفی از جریا نهای مقاومت به دیدار امام شتافتند. تنها یک هفته پس از پیروزی انقاب اسامی یاسر عرفات و هانی الحسن و روسای نهضت فلسطین به دیدار امام آمدند و با معظ مله بیعت کردند. رهبران جبهه پولیساریو در هفتم اسفند 57 نیز با امام ملاقات کردند. در چهاردهم اسفند مبارزان و علمای نجف به محضر امام آمدند. در 27 اسفند همین سال نمایندگان سازمان آزادیبخش اریتره و نمایندگان حزب اتحاد الاشترا کی لبنان و تنظیم الشعب ناصری به دیدار رهبر انقاب آمدند. در 16 فروردین 1358 مبارزان سازمان آزادیبخش صحرا راه به محضر امام)ره( یافتند. در فردای همین  روز رهبران سیاسی فلسطین و مبارزین عر بزبان و مسلمان مبارز لیبی، عراق و مصر در محل اقامتگاه امام)ره( حاضر شدند و از بیانات امام خمینی بهره بردند. در چهارم اردیبهشت 58 تشکیلات سازمان نوبنیاد خارجیان به محضر امام آمدند. این تشکیلات به منظور آشنایی و پشتیبانی خارج یها از نهضت انقاب شکل گرفته بود. در 6 اردیبهشت 58 اعضای جبهه ملی اتحاد آفریقایی زیمبابوه و نمایندگان رهبر میه نپرستان رودزیا برای تبریک انقاب اسامی و الگوگیری به دیدار امام آمدند. ده روز بعد نمایندگان حزب آزادیبخش اسام در کشورهای عربی با امام ملاقات خصوصی داشتند و در همین زمان هیات 5 نفری از جبهه آزادیبخش ظفار به دیدار امام نائل آمدند. در 31 اردیبهشت 1358 نمایندگان جریان مقاومت شیعیان جنوب لبنان، دیداری خصوصی با امام داشتند. در بیستم خرداد همین سال سیدصفدر حسینی نجفی، رهبر شیعیان پا کستان با هیات همراه به حضور امام رسیدند و در ششم تیر 58 هیاتی به نمایندگی از جبهه خلق بحرین به نام شعبیه به ریاست حسین العسکری بهصورت خصوصی به دیدار امام شتافتند.در همین روز محمد اتوموپوسا، رئیس اتحادیه مسلمانان زیمبابوه
و محمد خالد امکوبا از مبارزان این کشور با امام ملاقات داشتند و یک هفته بعد در 12 تیر 58 هیاتی از اریتره به ریاست احمد محمد ناصر، رهبر جبهه آزادیبخش شورای انقلابی با امام ملاقات خصوصی داشتند. در نخستین روز مرداد 58 عقیل ترابی به نمایندگی از ژنرال اصغرخان رهبر حزب تحریک اسامی پا کستان به محضر امام رسید. در 20 مهر 58 ابراهیم
شهود از مسلمانان برجسته نیجریه به دیدار حضرت امام آمد. در 20 دی 58 نیز نمایندگان سازمان های آزادیبخش جهان به دعوت دانشجویان مسلمان پیرو خط امام به ایران آمدند و در سخنرانی امام شرکت کردند. نمایندگان ده ها سازمان و گروه مقاومت جهان در این گردهمایی حضور داشتند. در 30 اردیبهشت 1359 نیز محمدمهدی شمس الدین نایب رئیس مجلس عالی شیعیان لبنان و پنج نفر از اعضای کادر مرکزی جنبش امل شاخه نظامی حرکه المحرومین لبنان در دیداری خصوصی به بررسی ابعاد مجریان مقاومت در لبنان پرداختند. در 18 خرداد همین سال گروه های دیگر لبنانی از جمله احمد الخطیب فرمانده ارتش عربی لبنان به این دیدارها ادامه دادند. در 18 مرداد نیز 80 نفر از نمایندگان نهضت های جهان به محضر امام آمدند. نکته قابل ذکر آ نکه به دلیل اهمیت مساله فلسطین و جایگاه آرمانی آن نمایندگان مقاومت فلسطین و رهبران آن بیشترین دیدار را با امام خمینی داشت هاند، چنا نکه نتایج این بررسی نشان م یدهد در این بازه زمانی 20 ماهه حداقل 14 بار گرو ههای فلسطینی و نمایندگان آنها با امام خمینی دیدار داشت هاند. ƒ دیدار با گروه های دانشجویی خارجی حیات پربرکت امام خمینی نشان م یدهد که جوان و دانشگاه در دایره واژگان گفتمانی حضرت، بسامد معنی داری داشته است. هم از این رو حضرت امام دیدارهای مختلفی با دانشجویان جهان برای روشنگری با بهره از ذهن حق جوی ایشان داشته است تا از طریق دیپلماسی مردمی مواضع بین المللی ایران تبیین یابد. دیدار با روسای اتحادیه دانشجویان دانشگاه اسامی سودان در 23 اردیبهشت سال 58 ، دیدار با بانوان دانشجو و دانشجویان مسلمان خارج از کشور در هشتم خرداد 58 ، دیدار با دانشجویان مقیم آمریکا و کانادا در دوم مرداد 58 ، دیدار با دانشجویان عربستانی مقیم ایران در 11 آبان سال 58 ، دیدار با دانشجویان پیرو خط امام مستقر در لانه جاسوسی در 21  دی سال 58 به منظور تبیین سیاست استکبارستیزی

جمع بندی در یک ارزیابی شتابزده از دیدارهای عمومی و ملاقا تهای خصوصی حضرت امام در مقطع زمانی آغاز انقاب اسامی تا شروع جنگ تحمیلی که از منابع مختلف شامل مطبوعات، صحیفه نور، پایگا ههای اینترنتی و بویژه کتاب محضر نور استخراج شده است، نشان م یدهد حضرت امام خمینی با اشراف بر ضرورت تبیین مواضع نظام اسامی و نیز معماری هندسه انقاب اسامی در بعد بین الملل اولویتی خاص به سیاست خارجی نظام نوپای جمهوری اسامی داده و با مدیریت مدبرانه و تشریح مواضع، اصول این سیاست ها را پ یریزی کردند. نکته قابل اهمیت این که ب هرغم گستردگی دیدارهای رسمی، اما ایشان از دیپلماسی عمومی و مردمی نیز غافل نشده و دیدارهای مکرری با مسلمانان و جوانان ح قجوی منطقه و جهان برقرار کردند. بررسی دیدارهای صورت گرفته در بازه زمانی مورد بررسی نشان م یدهد که حضرت امام 180 دیدار رسمی و غیررسمی در حوزه دیپلماسی عمومی و سیاست خارجی به انجام رساند هاند که بخوبی اهمیت موضوع برای تبیین پارادایم جهانی انقاب اسامی را نشان م یدهد.

بیشتر بخوانید

نظرات بینندگان

نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، موارد مغایر با آموزه‌های دین مبین اسلام باشد منتشر نخواهد شد.

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.