چهارشنبه 07 فروردین 1398 03:58

با پروانه معصومی به بهانه مـــــروری بر نقش آفرینی زنان در آثار نمایشی جنگ تحمیلی حضور انکارناپذیر زنان در دفـــــــــــــــاع مقدس

پروانه معصومی

خانــم معصومــی در کارنامــه هنــری شــما بــازی در آثــار نمایشــی متعلــق بــه ژانرهــای مختلــف از جملــه اجتماعــی، تاریخــی، مذهبــی و حتــی طنــز را می تــوان تماشــا کــرد، امــا از فیلم هــای دفــاع مقــدس کمتــر می تــوان نشــان و ســراغ گرفــت. بــا توجــه بــه ایــن کــه شــما از جملــه بازیگرانــی هســتید کــه بــه شــدت دغدغــه دفــاع مقــدس را داریــد و بارهــا و بارهــا در مصاحبه هایتــان بــه ایــن موضــوع پرداخته ایــد علــت ایــن کــم کاری چــه می توانــد باشــد؟

خانــم معصومــی در کارنامــه هنــری شــما بــازی در آثــار نمایشــی متعلــق بــه ژانرهــای مختلــف از جملــه اجتماعــی، تاریخــی، مذهبــی و حتــی طنــز را می تــوان تماشــا کــرد، امــا از فیلم هــای دفــاع مقــدس کمتــر می تــوان نشــان و ســراغ گرفــت. بــا توجــه بــه ایــن کــه شــما از جملــه بازیگرانــی هســتید کــه بــه شــدت دغدغــه دفــاع مقــدس را داریــد و بارهــا و بارهــا در مصاحبه هایتــان بــه ایــن موضــوع پرداخته ایــد علــت ایــن کــم کاری چــه می توانــد باشــد؟ خـــــودم کـــــه نبایـــــد بـــــه ســـــراغ تهیه کننـــــدگان و کارگردانـــــان بـــــروم و تقاضـــــای نقـــــش کنـــــم. آن هـــــا هســـــتند کـــــه بایـــــد از مـــــن بخواهنـــــد در آثارشـــــان همـــــکاری داشـــــته باشـــــم. کاری از دســـــت مـــــن بـــــه عنـــــوان بازیگـــــر ســـــاخته نیســـــت. متاســـــفانه ایـــــن اتفـــــاق در فیلم هـــــای بلنـــــد ســـــینمایی دفـــــاع مقدســـــی رخ نـــــداده اســـــت، امـــــا در عـــــوض در فیلـــــم کوتـــــاه «اشـــــک مـــــادر» بـــــازی کـــــرده ام کـــــه برنـــــده فانـــــوس طلایـــــی پنجمیـــــن جشـــــنواره فیلـــــم عمـــــار شـــــد. بـــــازی مـــــن در ایـــــن فیلـــــم کوتـــــاه فقـــــط پنـــــج دقیقـــــه بـــــود امـــــا برایـــــم بســـــیار اهمیـــــت داشـــــت، چـــــرا کـــــه کار، دفـــــاع مقدســـــی بـــــود و راجـــــع بـــــه مـــــادران شـــــهدا. صبـــــح بـــــه ســـــمت تهـــــران حرکـــــت کـــــردم و کار را ضبـــــط کردیـــــم و دو روز بعـــــد هـــــم برگشـــــتم. در مســـــتند «شـــــهدای کوملـــــه» هـــــم حضـــــور داشـــــتم کـــــه بـــــا وجـــــود ســـــختی کار از آن لـــــذت بـــــردم. حضـــــور در ایـــــن آثـــــار اصـــــلا بـــــرای مســـــایل مـــــادی هـــــم نبـــــود، چـــــرا کـــــه در مســـــتند پولـــــی نیســـــت. ایـــــن اواخـــــر در ســـــریال «مینـــــو» کـــــه بـــــه جنـــــگ تحمیلـــــی مربـــــوط می شـــــود بـــــازی کـــــرده ام که شـــــنیده ام قـــــرار اســـــت بـــــه زودی روی آنتـــــن بـــــرود. جنـــــگ تحمیلـــــی همیشـــــه دغدغـــــه مـــــن بـــــوده و  ســـــال دفـــــاع مقـــــدس 8هســـــت. 
هنـــــوز آن چنـــــان کـــــه بایـــــد و شـــــاید بیـــــان نشـــــده و بـــــه تصویـــــر کشـــــیده نشـــــده اســـــت. منهـــــای بیـــــان خاطـــــرات رزمنـــــدگان، اثـــــر قابـــــل توجهـــــی در ایـــــن حـــــوزه ندیـــــده ام. 
~  کــه هــم شــما پرکارتــر 70 و 60 احتمــالا در دهه هــای بودیــد و هــم فیلم هــای دفــاع مقدســی بیشــتری ســاخته می شــد بایــد پیشــنهاداتی را بــرای بــازی دریافــت کــرده باشــید. خودتــان در انتخــاب نقــش وســواس بــه خــرج می دادیــد؟ خیـــــر، اصـــــلا پیشـــــنهادی نداشـــــتم. اگـــــر پیشـــــنهادی می رســـــید ممکـــــن نبـــــود نپذیـــــرم. اگـــــر هـــــم بـــــوده احتمـــــالا گـــــذرا و بی مایـــــه بـــــوده اســـــت. همیـــــن اواخـــــر بـــــرای یـــــک ســـــریال کـــــه نمی خواهـــــم نامـــــش را ببـــــرم نقشـــــی را بـــــه مـــــن پیشـــــنهاد دادنـــــد کـــــه در قســـــمت آن نقـــــش یـــــک عجـــــوزه را داشـــــتم کـــــه 90تمـــــام فقـــــط در گوشـــــه ای ایســـــتاده و نظـــــاره می کـــــرد. فکـــــر می کننـــــد چهـــــل و چنـــــد ســـــال ســـــابقه کاری ام را بـــــا ایـــــن دســـــت نقش هـــــا زیـــــر ســـــوال می بـــــرم. ایـــــن نقـــــش را بـــــه هـــــر ســـــیاهی لشـــــکری هـــــم کـــــه می دادنـــــد از پـــــس آن برمی آمـــــد و بـــــازی می کـــــرد.~ تـان از حضـور زنـان در این نزدیـک به چهار دهه که  ارزیابی از سـاخت آثار نمایشـی دفاع مقدس می گذرد چیسـت؟ می توانـــــم بگویـــــم نســـــبتا خـــــوب بـــــوده امـــــا آن گونـــــه کـــــه بایـــــد حـــــق مطلـــــب ادا نشـــــده اســـــت. وقتـــــی کتـــــاب «دا» را می خوانیـــــد متوجـــــه می شـــــوید زن هـــــا چـــــه کشـــــیده اند و چـــــه اســـــطوره هایی بوده انـــــد در زمـــــان جنـــــگ. تـــــازه ایـــــن کتـــــاب فقـــــط بـــــه مقطعـــــی کوتـــــاه و محـــــدود از جنـــــگ پرداختـــــه اســـــت. زنـــــان در جنـــــگ تحمیلـــــی عجیـــــب و غریـــــب بوده انـــــد امـــــا متاســـــفانه ســـــینمای مـــــا همچنـــــان مردســـــالار اســـــت، چـــــه در رژیـــــم گذشـــــته و چـــــه امـــــروز. پرداختـــــن بـــــه نقـــــش زنـــــان در جنـــــگ تحمیلـــــی هنـــــوز خیلـــــی جـــــای کار دارد.
~  و 60 به نظر می رسد زنان در آثار دفاع مقدس دهه  بیشتر در حاشیه بودند اما به مرور به متن 70اوایل دهه آمدند و نقش های اساسی تری را ایفا نمودند. بلـــــه کامـــــلا موافقـــــم. بـــــرای ایـــــن کـــــه بـــــه مـــــرور دریافتنـــــد زنـــــان هـــــم هســـــتند. حضـــــور زنـــــان در دفـــــاع مقـــــدس انکارناپذیـــــر اســـــت. ایـــــن تاریـــــخ اســـــت و بایـــــد بـــــه درســـــتی بـــــه تصویـــــر کشـــــیده شـــــود.
~ هــای دفــاع مقدســی بــوده کــه  آیــا نقشــی در فیلم دوســت داشــتید خودتــان ایفایــش می کردیــد؟ بلـــــه، ولـــــی اســـــم نمی بـــــرم. ببخشـــــید. یـــــک فیلـــــم بـــــود کـــــه خیلـــــی دوســـــت داشـــــتم نقـــــش زن آن را بـــــازی می کـــــردم، البتـــــه بازیگـــــر هـــــم بـــــه خوبـــــی از پـــــس نقـــــش 
برآمـــــده بـــــود، امـــــا اجـــــازه بدهیـــــد اســـــم نبـــــرم (می خنـــــدد).
~ مایــل بودیــد بــا کــدام کارگردانــان در حــوزه دفــاع مقــدس همــکاری داشــته باشــید؟ فقـــــط یـــــک بـــــار ایـــــن شـــــانس فراهـــــم آمـــــد تـــــا بـــــا آقـــــای حاتمی کیا ســـــریال «خاک ســـــرخ» را کار کنم که متاسفانه بـــــه دلیـــــل بســـــتری شـــــدنم نتوانســـــتم همـــــکاری داشـــــته باشـــــم. در ملاقاتـــــی کـــــه بـــــا آقـــــای حاتمی کیـــــا در اصفهـــــان داشـــــتم ایشـــــان گلایـــــه کردنـــــد کـــــه چـــــرا در ایـــــن ســـــریال بـــــازی نکـــــردم.
~ کدام نقش را برای شما در نظر گرفته بودند؟ همـــــان نقشـــــی را کـــــه خانـــــم مهتـــــاب کرامتـــــی بـــــازی کردنـــــد. واقعـــــا دوســـــت داشـــــتم آن نقـــــش را مـــــن بـــــازی کنـــــم کـــــه متاســـــفانه شـــــرایطش فراهـــــم نشـــــد.
~ خانــم معصومــی، آخریــن فیلمــی کــه در حــوزه دفــاع مقــدس دیده ایــد کــدام اســت؟ » بـــــود. البتـــــه 143 آخریـــــن فیلمـــــی کـــــه دیـــــده ام «شـــــیار شـــــاید پـــــس از آن هـــــم فیلـــــم دفـــــاع مقدســـــی دیـــــده باشـــــم کـــــه الان بـــــه خاطـــــر نـــــدارم. شـــــما اســـــم ببریـــــد تـــــا بگویـــــم دیـــــده ام یـــــا خیـــــر.
~ اید؟ برای مثال «تنگه ابوقریب» را دیده نـــــه متاســـــفانه هنـــــوز ندیـــــده ام. بـــــرای دیـــــدن ایـــــن فیلـــــم بایـــــد بـــــه رشـــــت بـــــروم، چـــــرا کـــــه در یـــــک روســـــتا زندگـــــی می کنـــــم. ایـــــن نـــــوع فیلم هـــــا را هـــــم دوســـــت دارم روی پـــــرده ســـــینما ببینـــــم تـــــا از طریـــــق تلویزیـــــون.
~ » فیلم خوبی بود؟ 143 «شیار  خوب بود اما من اگر بخواهم (مکث می کند) نمی خواهد. دیگر حوصله دهان به دهان شدن با بعضی آدم ها را ندارم، رهایش کنید.

 هــای همیشــگی ایــن اســت کــه چــه  یکــی از گلایه در ســینما و چــه در تلویزیــون نقــش خــوب بــرای زنــان میانســال نوشــته نمی شــود و آن هــا در قالــب کاراکترهــای تکــراری در حاشــیه هســتند، امــا در آثــار دفــاع مقــدس اتفاقــا ایــن قابلیــت وجــود دارد کــه نقش هــای خوبــی بــرای ایــن زنــان طراحــی شــود. بلـــــه، کامـــــلا درســـــت اســـــت. جـــــا دارد دربـــــاره زنـــــان میانســـــالی کـــــه در آن مقطـــــع حماســـــه آفرینـــــی کرده انـــــد نقش هـــــای خوبـــــی نوشـــــته شـــــود.
~ های جنــگ فاصلــه  و هــر چه قــدر هــم از ســال گرفته ایــم تعــداد آثــار دفــاع مقدســی کمتــر شــده اســت؟ بله متاســـــفانه.
~ به نظر شما چرا این اتفاق افتاده است؟ بـــــا وجـــــودی کـــــه بســـــیاری از مســـــئولان و دســـــت انـــــدکاران فرهنگـــــی کشـــــور دســـــت کـــــم در ظاهـــــر و کلام مدعی انـــــد دغدغـــــه دفـــــاع مقـــــدس را دارنـــــد. خودتان هم می گویید در ظاهر و کلام، وگرنه دفاع مقدس فراموش شدنی نیست و باید زنده بماند. همیشه باید یادمان باشد که چه بلایی بر  سال 8 سرمان آمد و چه مصیبت هایی را در این تحمل کردیم. فقط کسانی که جنگ را تجربه کرده اند می توانند این مسائل را درک کنند. مادر دوست من باید حتما اتاقش پنجره ای رو به کوچه داشته باشد تا به انتظار فرزند مفقودالاثرش چشم به راه بماند. باید این مسائل گفته شود تا قدر آن ها را بدانیم و فراموش شان نکنیم. 
~ رسـد بعد از مهاجرت به شـمال و فراغت  به نظر می از دغدغه هـای زندگـی شـهری، از بازیگـری نیـز فاصلـه گرفته ایـد؟ ایـن اتفـاق خودخواسـته بـوده اسـت؟ کـم کار نشـده ام. شـما بایـد سـن و سـال آدم هـا را 
هـم در نظـر بگیریـد. مگـر بـرای بازیگـری به سـن من چـه نقش هایـی می نویسـند؟! چنـد وقـت پیـش عوامـل یـک فیلـم سـینمایی بـه خانـه ام آمـده بودند و نمی دانم چطور رویشان شده بود فیلمنامه ای به این سـطحی و نازلی را بـه دسـتم بدهند کـه بخوانم. کار ما طوری است که باید در دید باشیم، با این حال  سـال دوری از تهران هر 20خدا را شـاکرم که با وجود وقت نقش مناسبی برایم بوده، به سراغم آمده اند و من هم بازی کرده ام. فقط تئاترهای زیادی پیشنهاد شـده کـه بـه علـت دوری مسـافت و وقت گیـر بـودن نتوانستم همکاری داشته باشم. سینما و تلویزیون خیلـی وقتـم را نمی گیرند.
~ بــا وجــود فاصلــه گرفتــن از پایتخــت و حتــی بازیگــری، نســبت بــه آن چــه کــه در جامعــه هنــری می گــذرد بی تفــاوت نبوده ایــد و واکنش هایــی را نشــان داده ایــد کــه البتــه برخــی از آن هــا بــا حواشــی زیــادی همــراه بــوده و احتمــالا آزرده خاطرتــان هــم کــرده اســت؟ ایــن دغدغــه منــدی از کجــا می آیــد و آیــا از آن پشــیمان نیســتید؟ هیــچ وقــت پشــیمان نشــده ام. دل آزرده هــم نیســتم. یــک روســتای دورافتــاده را بــرای زندگــی انتخــاب کــرده ام تــا از حواشــی، بیهوده گویی هــا و وراجی هــا بــه دور باشــم. عاملــی کــه باعــث می شــود حــرف دلــم را بزنــم عشــق بــی حــد و حصــرم بــه وطــن اســت. مــن عاشــق ایرانــم. دقیقــه ای نفس کشــیدن در ایــران را بــا ســال ها زندگــی در خــارج از کشــور عــوض نمی کنــم. منهــای آمریــکا همــه کشــورها را هم دیده ام و مــدت طولانــی در آن ها زندگــی کرده ام. درســم را هم در آلمــان خوانده ام. امــا اگر پــای وطنم در میــان باشــد و ظلمــی در حــق هموطن هایــم بــرود واکنــش نشــان می دهــم و حرف هــای دیگــران هــم برایــم اهمیتــی نــدارد.

بیشتر بخوانید

  • آیت الله شبستری در گفتگو با ماهنامه سرو: خط واقعی امام(ره) در حال حاضر خط رهبری است

    آیت الله شبستری در گفتگو با ماهنامه سرو: خط واقعی امام(ره) در حال حاضر خط رهبری است

    آی تالله محسن مجتهد شبستری سوم خرداد سال ۱۳۷۴ پس از مرحوم ملکوتی، به عنوان چهارمین امام جمعه تبریز منصوب شد و به مدت ۲۲ سال این سمت را عهد هدار بود. وی ه ما کنون عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز و از اعضای شاخص این تشکل روحانی باسابقه شناخته م یشود؛ آی تالله شبستری از نخستین دوره آغاز به کار مجلس خبرگان رهبری به عضویت این نهاد مهم و تاثیرگذار در انقلاب درآمد و پس از پایان مسئولیت در استان آذربایجان شرقی با حکم مقام معظم رهبری به عنوان عضو جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب و درحال حاضر مسئولیت

  • گپی کوتاه با کارتونیستی که «عدالت» را «سیاه و سفید» می‌کشد؛ در انتظارِ اتفاقِ جدید

    گپی کوتاه با کارتونیستی که «عدالت» را «سیاه و سفید» می‌کشد؛ در انتظارِ اتفاقِ جدید

    «مازیار بیژنی»؛ اگرنه خودش و نامش، لااقل کارتون‌های عدالت‌خواهانه‌اش، با آن دو کودکی که همیشه به ماجرا زُل زده‌اند بسیار شناخته شده‌ است. او از جمله کسانی است که سال‌ها پیش نقبی به امروز زد و اشرافیت و شکل‌گیری جامعه‌ی طبقاتی را هشدار داد.

  • علیرضا جلالی / تهیه کننده ماهورا؛ آن شهدا ما را صدا کردند

    علیرضا جلالی / تهیه کننده ماهورا؛ آن شهدا ما را صدا کردند

    با همه ی عشق و وجودم من لازم می دانم که یاد بکنم از مرحوم حاج حمید آخوندی که یکی از هم رزم های من و بعد شریک من و بعد هم تهیه کننده ی این کار بودند. ایشان برای این کار خیلی زحمت کشیدند ولی عمرشان کفاف نداد که خودشان این فیلم را ببینند.

  • عکاس را نباید تربیت کرد!

    عکاس را نباید تربیت کرد!

    ساسان مویدی؛ عکاس را نباید تربیت کرد! بنده متولد 1338 هستم. 17 ساله بودم که شرایط حضور در تلویزیون آموزشی آن موقع - شبکه دو امروز - مهیا شد و کارم را به عنوان سورت و بسته بند شروع کردم. بعد یک ماه از من خواستند که عکاسی یک نشریه داخلی را انجام بدهم.

نظرات بینندگان

نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، موارد مغایر با آموزه‌های دین مبین اسلام باشد منتشر نخواهد شد.

نظر شما

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.